Home » પેટ્રોલડીઝલના ભાવવધારામાં રહેલું ટેક્સ ફેક્ટર

પેટ્રોલડીઝલના ભાવવધારામાં રહેલું ટેક્સ ફેક્ટર

by Jaywant Pandya

(અભિયાન સામયિક, તા.૧૩/૧૦/૧૮ના અંકની કવરસ્ટોરી)

પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ વધે એટલે વિપક્ષ, ચાહે તે કોઈ પણ હોય, ગેલમાં આવી જાય છે અને કેન્દ્ર સામે બાંયો ચડાવી જનતાને ઉશ્કેરે છે કે મારી વધી રહી છે છતાં પણ કેન્દ્ર સરકાર કંઈ કરતી નથી. પરંતુ સમજવાની બાબત એ છે કે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ વધવા પાછળના આંતરરાષ્ટ્રીય કારણો અને દેશની અંદરનાં કારણો સમજવા માટે કોઈ તૈયાર નથી. શું પેટ્રોલ અને ડીઝલનો જે ભાવ આપણે અલગ-અલગ રાજ્યમાં ચૂકવીએ છીએ તે કેન્દ્ર સરકારને આભારી છે? જો ખરેખર તે કેન્દ્ર સરકારને આભારી હોય તો દરેક રાજ્યમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ એક સમાન હોવા જોઈએ પરંતુ તેવું નથી થતું.

આજે એટલે કે ૩૦ સપ્ટેમ્બરે ગુજરાતમાં પેટ્રોલના ભાવ ૮૨.૫૯ રૂપિયા છે જ્યારે નવી દિલ્લી જ્યાં આમ આદમી પાર્ટીનું શાસન છે ત્યાં પેટ્રોલના ભાવ ૮૩.૪૯ રૂપિયા છે. પંજાબ જ્યાં કોંગ્રેસનું શાસન છે ત્યાં પેટ્રોલનો આજનો ભાવ ૮૮.૮૬ રૂપિયા છે. કર્ણાટકમાં જ્યાં કોંગ્રેસ અને જેડીએસનું સંયુક્ત શાસન છે ત્યાં પેટ્રોલનો ભાવ ૮૪.૧૫ રૂપિયા છે. મા, માટી અને માનુષના સૂત્ર સાથે પશ્ચિમ બંગાળમાં સરકારમાં આવેલા ગરીબોનાં બેલી મમતા બેનર્જીના શાસનમાં પેટ્રોલનો આજનો ભાવ ૮૫.૩૦ રૂપિયા છે. આ રીતે જોવા જઇએ તો ગુજરાત કરતાં નવી દિલ્લી, પંજાબ, કર્ણાટક અને પશ્ચિમ બંગાળ આ દરેક જગ્યાએ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ વધુ છે. આવું કેમ?

થોડા વખત પહેલાં કૉંગ્રેસે ઇંધણના ભાવવધારાના વિરોધમાં ભારત બંધનું એલાન આપેલું. એ બંધ જોકે સફળ ન રહ્યો પરંતુ તેનાથી કૉંગ્રેસની એક પોલ ખુલ્લી પડી ગઈ. તે એ કે કોંગ્રેસ શાસિત રાજ્યોમાં પણ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ભાજપ શાસિત રાજ્યોની સરખામણીએ કોઈ ખાસ રાહત નથી ઊલટું ઘણાં રાજ્યોમાં તો ભાવ વધુ જ છે. પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ વધારામાં વિપક્ષોની સરકારો પણ કેન્દ્ર સરકાર જેટલી જ જવાબદાર છે કદાચ તે કરતાં વધારે જવાબદાર ગણી શકાય. કોંગ્રેસશાસિત ચાર રાજ્યોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ અન્ય રાજ્યોમાં છે તે કરતાં પણ વધારે છે. જોકે કૉંગ્રેસ આ મુદ્દે પણ જુઠાણું ચલાવે છે. કોંગ્રેસના પ્રવક્તા મનીષ તિવારીએ કહ્યું હતું કે જો રાજ્ય સરકાર વેરા ઘટાડે તો પણ તેની ભાવ પર આંશિક અસર પડશે કારણકે કેન્દ્ર સરકારે પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના ભાવ વધુ રાખ્યા છે. જે કોંગ્રેસ સત્તામાં રહી ચૂકી હોય અને કોંગ્રેસના જે પ્રવક્તા તેઓ સરકારમાં પ્રધાન રહી ચૂક્યા હોય તે આવું કહે તે નવાઈ લાગે કારણ કે કેન્દ્ર સરકાર આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવના આધારે જ પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના ભાવ નક્કી કરતી હોય છે અને કેન્દ્ર સરકાર નહીં, પરંતુ ઓઈલ કંપનીઓ જ ભાવ નક્કી કરતી હોય છે. પેટ્રોલના ભાવ ડીકંટ્રોલ કૉંગ્રેસના શાસનમાં થયેલા છે.

પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ નું ગણિત સમજવું ખૂબ જ જરૂરી છે. પેટ્રોલ અને ડીઝલ પર આપણે એક્સાઈઝ ડ્યુટી, વેટ અને ડીલરોનું કમિશન ચૂકવીએ છીએ. એ બાબત સાચી કે કેન્દ્ર સરકારે જ્યારે પેટ્રોલ અને ડીઝલના આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ ઘટે ત્યારે એક્સાઇઝ ડ્યુટી વધારી પોતાની આવક વધારી દીધી હતી અને તે પછી એક્સાઈઝ ડ્યૂટીમાં ઘટાડો કર્યો નથી. આપણે રૂ. ૧૯ જેટલી એક્સાઈઝ ડ્યુટી પેટ્રોલ ઉપર ચૂકવીએ છીએ. તો ડીલરોને પણ સ્ટાફના પગાર વધતા હોવાથી ગયા વર્ષે ઓગસ્ટમાં કમિશનમાં ૫૫ ટકા સુધીનો વધારો ઓઇલ કંપનીઓએ કરી આપ્યો હતો. પેટ્રોલ ઉપર પ્રતિ લિટર આપણે રૂ. ત્રણથી લઈ રૂ. ૩.૬૫ સુધીનું કમિશન ડીલરોને ચૂકવીએ છીએ. હવે વેટ (વેલ્યૂ એડેડ ટેક્સ)ની વાત.

પેટ્રોલ ઉપર સૌથી વધુ વેટ ભાજપ અને શિવસેના શાસિત મહારાષ્ટ્રમાં છે. મુંબઈ થાણે અને નવી મુંબઈમાં ૩૯.૧૨ ટકા વેટ છે. જયારે બાકીના માસમાં ૩૮.૧૧ ટકા વેટ છે. તે પછી સૌથી વધુ વેટ મધ્યપ્રદેશમાં ૩૫.૭૮ ટકા છે. મધ્ય પ્રદેશ પણ ભાજપ શાસિત રાજ્ય છે. ત્યારબાદ સૌથી વધુ વેટ આંધ્રપ્રદેશમાં ૩૫.૭૭ ટકા છે. આંધ્રપ્રદેશમાં ટીડીપીની સરકાર છે જે અત્યારે વિપક્ષમાં છે. કેન્દ્રમાં ભાજપ સાથે વાંકુ પડ્યા પછી વિપક્ષમાં આવ્યા બાદ ચંદ્રાબાબુ નાયડુએ પણ કૉંગ્રેસના ભારતબંધના એલાનને ટેકો આપ્યો હતો અને પેટ્રોલડીઝલમાં ભાવવધારાનો વિરોધ કર્યો હતો. કૉંગ્રેસ શાસિત પંજાબમાં પેટ્રોલ પર ૩૫.૧૨ ટકા જેટલો ઊંચો વેટ લાગે છે. ત્યારબાદ તેલંગાણામાં જ્યાં ટીઆરએસ એટલે વિપક્ષની સરકાર છે ત્યાં ૩૩.૩૧ ટકા વેટ પેટ્રોલ પર લાગે છે. તમિલનાડુમાં ૩૨.૧૬ ટકા જ્યારે રાજસ્થાનમાં ૩૦.૮૦ ટકા વેટ છે. ગરીબોના બેલી ગણાતા સીપીએમ અને સીપીઆઈની સંયુક્ત એવી કેરળ સરકારમાં પણ પેટ્રોલ પર વેટ વસુલવાનો મોહ છૂટતો નથી અને ત્યાં ૩૦.૩૭ ટકા જેટલો ઊંચો વેટ લાગે છે. કર્ણાટક કોંગ્રેસ અને જેડીએસનું સંયુક્ત શાસન છે ત્યાં પણ પેટ્રોલ પર ૩૦.૨૮ ટકા જેટલો વેટ લાગે છે. આ બધાની સરખામણીએ ગુજરાતમાં તો ઘણો ઓછો વેટ લાગુ પડે છે. ગુજરાતમાં ૨૫.૪૫ ટકા જ વેટ છે. ગોવા જ્યાં ભાજપનું શાસન છે ત્યાં ૧૬.૬૬ ટકા વેટ જ લાગુ પડે છે. પેટ્રોલ પર સૌથી ઓછો વેટ જોકે કેન્દ્ર શાસિત આંદામાન અને નિકોબાર ટાપુમાં છ ટકા જેટલો છે. આમ, પેટ્રોલિયમ પ્રૉડક્ટ પર ઊંચો વેટ નાખીને આવક વસૂલવાની લાલચ વિપક્ષી રાજ્યો પણ રોકી શકતા નથી. તેઓ ધારે તો ગરીબ અને મધ્યમવર્ગને વેટ ઘટાડીને રાહત આપી શકે તેમ છે પરંતુ તેઓ તેમ કરતા નથી કારણકે તેઓ તેમ કરે તો તેમના હાથમાં કેન્દ્ર સરકાર પર પ્રહાર કરવાનું એક છૂટી જાય તેમ છે અને રાજ્યને આવક ગુમાવવી પડે તે તો લટકામાં.

કેન્દ્ર સરકાર અને રાજ્ય સરકારો પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરના વેરા કેમ ઘટાડતી નથી? જો તેઓ વેરા ઘટાડે તો દેશની અને રાજ્યની તિજોરી પર કુહાડી મારવા જેવું થાય, કેન્દ્ર સરકાર કે રાજ્ય સરકારો, બંનેમાંથી કોઈ વેરા ઘટાડવાની સ્થિતિમાં નથી. આનું કારણ એ છે કે જ્યારે ચૂંટણી આવે છે ત્યારે રાજકીય પક્ષો વોટબેન્કને લલચાવવા માટે જાતજાતની રાહતદાયક અથવા તો મફત આપવાની યોજનાઓનાં વચનો આપે છે અને પછી જ્યારે સરકારમાં આવે ત્યારે તેને એ વચનો પાળવાં મજબૂરી બને છે. ચોખા-ઘઉં જેવી ચીજોનાં વચનો હોય તો ઠીક છે, પરંતુ રાજકીય પક્ષો વચ્ચે સ્પર્ધા એ હદે વધી ગઈ છે કે લેપટોપ, મોબાઇલ ફૉન ટીવી જેવી, જરૂરિયાતની નહીં, પરંતુ મોજશોખની ચીજો મફતમાં આપવાનાં વચનો ચૂંટણી સમયે અપાય છે. આ બધી ચીજો મફતમાં આપવા માટેના પૈસા પણ અંતે તો દેશની અથવા તો રાજ્યોની તિજોરીમાંથી જ કાઢવાના ને.

વર્ષ ૨૦૧૪-૧૫માં કેન્દ્ર સરકારે પેટ્રોલિયમ પ્રૉડક્ટમાંથી રૂપિયા ૧૦.૦૪ લાખ કરોડની આવક એકઠી કરી હતી. પરંતુ આ આવક વિવિધ સામાજિક સુરક્ષા યોજનાઓમાં તેને લગાવવી પડી હતી. રાજ્યોએ પણ આવું જ કર્યું છે. હવે જો પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના મેળામાં એક રૂપિયાનો ઘટાડો કરે તો તે સીધો રૂ. ૧૩,૦૦૦ કરોડ ની ખાધમાં પરિણમે. એમાઈ તે કેટલીક બાબતોમાં તો કેન્દ્ર સરકાર પહેલેથી ખોટ કરી રહી જ છે; જેમકે જીએસટી ઉઘરાણીમાં અંદાજે રૂપિયા ૧૦,૦૦૦ કરોડ પ્રતિ માસની ખાતધ તે વેઠી રહી છે. કેન્દ્ર સરકારનો જી. એસ. ટી વસૂલવાનો લક્ષ્યાંક પ્રતિ માસ રૂ. ૧.૦૪ લાખ કરોડનો છે. પરંતુ એપ્રિલમાં તેને રૂ.૧.૦૩ લાખ કરોડની આવક થઈ હતી. મે માસમાં તે ઘટીને ૯૪, ૦૧૬ થઇ હતી. જૂનમાં તે વધીને ૯૫,૬૧૦ થઈ હતી. જુલાઇમાં તે વધીને ૯૬,૪૮૩ થઈ હતી. પરંતુ ઑગસ્ટમાં તે ઘટીને ૯૩,૯૬૦ થઈ હતી. આમ ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં સરકારે માત્ર રૂ. ૪.૮ લાખ કરોડની આવક મેળવી છે જે  તેના લક્ષ્યાંક રૂ. ૫.૨૦ લાખ કરોડ કરતાં રૂપિયા ૩૬,૪૭૩ કરોડ ઓછી છે.

કેન્દ્ર સરકાર ગરીબો અને મધ્યમવર્ગ માટે અનેક કલ્યાણકારી યોજનાઓ ચલાવે છે; જેમકે નરેગા, ખાદ્ય સુરક્ષા યોજના, ઉજ્જવલા યોજના, સૌભાગ્ય યોજના, ઉજાલા યોજના, પ્રધાનમંત્રી વીમા યોજના, પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના, પ્રધાનમંત્રી કૃષિ સિંચાઈ યોજના. એમાં તાજેતરમાં આયુષ્માન ભારત યોજના શરૂ કરવામાં આવી છે વિશ્વની સૌથી મોટી આરોગ્ય યોજના ગણાય છે. આ બધા માટેનાં નાણાં ક્યાંથી આવે છે?

સ્વાભાવિક જ પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદન સહિત જે કોઈ સીધા કે આડકતરા વેરાની આવક થાય તેમાંથી જ આ નાણાં આવવાનાં. વળી કેન્દ્ર સરકારના હાથ બીજી રીતે પણ બંધાયેલા છે. જીએસટીનો સફળ અમલ થવા પાછળ કેટલાંક કારણો છે. એક કારણ એ છે કે કેન્દ્ર સરકારે રાજ્યોને વચન આપ્યું છે કે રાજ્યોને જીએસટીમાં ઓછી આવક થશે તો પાંચ વર્ષ સુધી તે ભરપાઈ કરશે. ગત એપ્રિલમાં કેન્દ્ર સરકારે એવો દાવો કર્યો હતો કે ભારતના તમામ ગામડાંઓમાં હવે વીજળી પહોંચી ગઈ છે. આ વીજળી હોય એ સિક્કિમમાં એરપોર્ટ બાંધવા જેવા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનાં કામો હોય, તેનાં નાણાં પણ વેરાની આવકમાંથી જ આવે છે.

તમને યાદ હોય તો નવેમ્બર ૨૦૧૪થી જુલાઈ ૨૦૧૭ દરમિયાન જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ હતા ત્યારે કેન્દ્ર સરકારે તેના કોઈ લાભ જનતાને આપવાના બદલે ઉલટું, પેટ્રોલ પરની એકસાઇઝમાં રૂ.૧૨.૨૮નો પ્રતિ લિટરે અને ડીઝલમાં રૂ. ૧૧.૮૭નો પ્રતિ લિટરે વધારો કર્યો હતો.

આમાંથી કેટલીક યોજનાઓ તો ગરીબો અને નિમ્ન મધ્યમ વર્ગ માટે જરૂરી છે જ પરંતુ ચૂંટણીમાં મત મેળવવાની હોડમાં  મફત ચીજો આપવાની યોજનાઓનાં વચનો અપાય છે તે જો બંધ થાય તો પેટ્રોલ અને ડીઝલ આપણને સસ્તાં મળી શકે. હવે જ્યારે આ બધી ચીજો કે સેવાઓ આપણને મફત અથવા તો ઓછા ભાવે મળે છે રોડ અને વીજળી સારી ગુણવત્તાની અને સમય મળે છે ત્યારે આપણે એ ભૂલી જઈએ છીએ કે સરકાર એનો ખર્ચો વેરામાંથી જ કાઢતી હોય છે. એના માટે આકાશમાંથી કે કોઈ ઝાડ ખંખેરવાથી પૈસા આવતા નથી. આ દેશમાં સરકાર આપણને બધું જ મફત જ આપે તેવી માનસિકતા આપણે ત્યાં વર્ષોથી સમાજવાદી અને સામ્યવાદી ના મિશ્રણ એવી આર્થિક નીતિના કારણે ઘર કરી ગઈ છે પરંતુ તેના કારણે ૧૯૯૧માં અને ૨૦૧૪માં દેશની તિજોરી તળિયાઝાટક થઇ ગઈ હતી તે આપણે ભૂલી જઈએ છીએ. પેટ્રોલ અને ડીઝલ ઉપરના વેરા ઘટવાની બીજી શક્યતા એ છે કે વેરાના અન્ય પ્રકાર છે તેમાં સરકારને વધુ આવક થાય. પરંતુ આપણે ત્યાં સરકાર પર સાવ અવિશ્વાસ થાય તેવી સ્થિતિનું નિર્માણ કરી દેવામાં આવ્યું છે અને તેથી વેરા ભરીને આપણને શો ફાયદો તેવી એક મનસ્થિતિ થઈ ગઈ છે.

પેટ્રોલડીઝલના ભાવવધારાની આ પરિસ્થિતિનો એક ઉપાય પેટ્રોલિયમ પેદાશોને જીએસટીમાં આવરી લેવાનો છે. જો આમ કરવામાં આવે તો તેની સીધી અસર એ થાય કે સમગ્ર દેશમાં આ બંને જણસો પર એકસરખો વેરો લેવામાં આવે અને ભાવમાં પણ સમાનતા આવે. જીએસટીના જે સ્લેબ છે તેમાં આ જણસોને ૨૮ ટકાના સ્લેબમાં રાખવામાં આવે તો નજીવો ભાવઘટાડો થાય, પરંતુ જો ૧૮ ટકાના સ્લેબમાં રાખવામાં આવે તો હાલ છે તેના કરતાં ચાલીસથી પચાસ ટકા જેટલું ટેક્સનું ભારણ ઘટી જાય અને ભાવમાં સારો એવો ઘટાડો થઈ શકે. જીએસટી કાઉન્સિલની બેઠકમાં એકાદ વખત આ મુદ્દો ચર્ચાયો હતો, પરંતુ રાજ્યો જ આ જણસોને જીએસટી હેઠળ મૂકવા સંમત નથી. રાજ્યો તેમની આવકનો મોટો સ્રોત ગુમાવવા તૈયાર નથી. એટલે આ મુદ્દો અટવાયેલો છે. આ બાબતમાં વિવિધ રાજ્યોમાં શાસન ધૂરા સંભાળતા બધા પક્ષોનું વલણ લગભગ સમાન છે, એથી લોકોના હિતેચ્છુ હોવાના બધાના દાવા પોકળ સાબિત થાય છે. એ સ્થિતિમાં લોકોએ ભાવવધારો સહન કર્યા સિવાય કોઈ વિકલ્પ નથી.

અલબત્ત, વ્યાપક જનહિતની લોકકલ્યાણકારી યોજનાઓ માટેનાં નાણાંના સ્રોતના ઓઠા હેઠળ પેટ્રોલ-ડીઝલ પરના જંગી કરવેરાનો બચાવ થઈ શકે તેમ નથી. આ બંને વસ્તુના ભાવો એક ચોક્કસ સપાટીએ જળવાઈ રહે એવી સામાન્ય સ્થિતિમાં લોકો આટલા ઊંચા કરવેરા વિશે કશું બોલતા પણ નથી, પરંતુ ક્રૂડના આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવવધારા જેવી અસાધારણ પરિસ્થિતિમાં લોકોને ભાવવધારા અને મોંઘવારીમાં રાહત આપવાના ઉદ્દેશથી કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોએ આ રોજિંદી અને આવશ્યક જણસ પરના જંગી કરવેરા દ્વારા ધરખમ આવક મેળવવાની લાલચ અને મોહનો ત્યાગ કરવો જોઈએ. કરવેરાને માત્ર પાંચથી દસ ટકા જેટલી એકદમ નીચી સપાટીએ લઈ જઈને ભાવમાં રાહત આપી શકાય તેમ છે. સવાલ શાસકોની દાનત અને ઈચ્છાશક્તિનો છે. સરકાર ધારે તો વહીવટી કરકસર દ્વારા અઢળક નાણાંની બચત કરી શકે તેમ છે. આખરે તો ભાવમાં ઘટાડો અને સ્થિરતા એ પણ એક પ્રકારે લોકકલ્યાણનું પગલું જ છે. આ દિશામાં કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોએ અનિવાર્ય રીતે વિચારવું જોઈએ અને લોકોના આક્રોશની અભિવ્યક્તિ પહેલાં સક્રિયતા દાખવવી જોઈએ.

(તાજો ઉમેરો) સામે પક્ષે લોકોએ પણ પેટ્રોલ-ડીઝલનો સ્વયંશિસ્તથી ઉપયોગ ઘટાડવો જોઈએ. મારે આવક છે અને મને પોસાય છે અથવા તો પછી મારા માટે પેટ્રોલ-ડીઝલથી ચાલતાં વાહનો અનિવાર્ય છે તેવી દલીલ ખોટી છે. એક વ્યક્તિ એક સ્કૂટર પર નીકળે કે એક વ્યક્તિ કાર લઈને નીકળે તે કરતાં ગંતવ્યસ્થાન એક જ દિશામાં નજીક-નજીક હોય કે એક જ હોય ત્યારે કારપૂલિંગ –કારશૅરિંગ જેવા વિકલ્પો અપનાવવા જોઈએ. નજીકનાં સ્થાનોએ સાઇકલનો ઉપયોગ પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવવધારાથી રાહત પણ અપાવશે અને શરીરને સ્વસ્થ પણ રાખશે. બાળકો કે કૉલેજમાં ભણતા વિદ્યાર્થીઓને બસ દ્વારા જવાની ટેવ, શક્ય હોય તો પાડીએ. એ યાદ રાખવું જોઈએ કે છેવટે પેટ્રોલ-ડીઝલ વિદેશમાંથી આયાત થાય છે. તેથી જેટલું વધુ વાપરીશું તેટલું વધુ વિદેશી હુંડિયામણ દેશમાંથી ઘટશે. વેપાર ખાધ પણ વધશે. રૂપિયો નબળો પડશે. ડૉલર મજબૂત થશે. પરંતુ સામે પક્ષે સરકારો પણ જાહેર પરિવહનની સુવિધા નિયમિત નહીં બનાવે, તેમાં લોકોને ઊભાઊભા જવાના બદલે આરામદાયક જઈ શકે તેવી સ્થિતિ બને તે માટે ફ્રીક્વન્સી નહીં વધારે, વળી, લોકોના ઘરની ૩૦૦ મીટરના વિસ્તારમાં બસ મળે તેવું નહીં કરે (તે માટે સરકાર પોતે શટલ રિક્ષા શરૂ કરી શકે) તો જાહેર પરિવહનનો ઉપયોગ જનતા નહીં જ કરે. જો જાહેર પરિવહન વધશે તો સ્વાભાવિક લોકોને પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવવધારાથી તો રાહત મળવાની જ છે પરંતુ સાથે પર્યાવરણનો- પ્રદૂષણનો પ્રશ્ન પણ હળવો થશે.

બીજું કે સરકારે પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવવધારાથી થતી ચક્રવૃદ્ધિ અસર પર નિયંત્રણ મૂકવું પડશે. પેટ્રોલ-ડીઝલથી માત્ર વાહન ચલાવવું જ મોંઘું નથી પડતું, પરંતુ તેની અસર સીધી મોંઘવારી પર પડે છે. દૂધ, શાકભાજીથી લઈને કેશકર્તન-કીટલીની ચા સહિત બધી જ ચીજોના ભાવ પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવવધારાની સાથોસાથ ટપોટપ વધવા લાગે છે. પરંતુ જ્યારે પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ ઘટે ત્યારે પાછા, આ ચીજોના વધારાયેલા ભાવ ઘટાડાતા નથી. આના લીધે સૌથી વધુ માર મધ્યમ વર્ગના નોકરિયાત લોકોને અને વેપારીઓને પડે છે. બધા નોકરિયાતોના પગાર પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવવધારા સાથે વધતા નથી. મધ્યમ વર્ગના વેપારીઓ પણ તેમની ચીજોમાં ભાવવધારો કરી શકતા નથી. આથી સ્કૂલની ફી, કૉલેજની ફી કે હૉસ્પિટલમાં પેમેન્ટ વગેરે સહિત તમામ ભાવો પર નિયંત્રણ રહેશે તો પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવવધારા સામે જનતાની આટલી બૂમ નહીં પડે.

 

બૉક્સ

રાજ્યવાર પેટ્રોલડીઝલ પર વેટ

રાજ્યો પેટ્રોલ ડીઝલ

આંધ્રપ્રદેશ     35.77%       28.08%

અરુણાચલ પ્રદેશ      20.00%       12.50%

આસામ        30.90%       22.79%

બિહાર  24.71%        18.34%

છત્તીસગઢ     26.87%       25.74%

દિલ્લી  27.00%       17.24%

ગોવા  16.66%        18.88%

ગુજરાત        25.45%       25.55%

હરિયાણા       26.25%       17.22%

હિમાચલ પ્રદેશ        24.43%       14.38%

જમ્મુ-કાશ્મીર 27.36%       17.02%

ઝારખંડ        25.72%       23.21%

કર્ણાટક 30.28%       20.23%

કેરળ   30.37%       23.81%

મધ્યપ્રદેશ     35.78%       23.22%

મહારાષ્ટ્ર – મુંબઈ, થાણે, નવી મુંબઈ ,       39.12%        24.78%

મહારાષ્ટ્ર (શેષ રાજ્ય) 38.11%        21.89%

મણિપુર        23.67%       13.97%

મેઘાલય       22.44%       13.77%

મિઝોરમ       18.88%        11.54%

નાગાલેન્ડ     23.21%        13.60%

ઓડિશા        24.62%       25.04%

પંજાબ 35.12%        16.74%

રાજસ્થાન      30.80%       24.09%

સિક્કિમ 27.87%       15.71%

તમિલનાડુ     32.16%        24.08%

તેલંગણા       33.31%        26.01%

ત્રિપુરા 23.15%        16.18%

ઉત્તરાખંડ      27.15%        16.82%

ઉત્તર પ્રદેશ    26.90%       16.84%

પશ્ચિમ બંગાળ 25.25%       17.54%

કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશો

આંદામાન અને નિકોબાર ટાપુઓ     6.00% 6.00%

ચંડીગઢ        19.76%        11.42%

દાદરા અને નગર હવેલી      20.00%       15.00%

દમણ અને દીવ       20.00%       15.00%

લક્ષદ્વીપ       –       – –

પુડુચેરી        21.15%        17.15%

આ લેખ આપને ગમ્યો? આ વેબસાઇટ પર આવા લેખો વાંચવા મળતા રહે તે માટે સપૉર્ટ કરો.
અહીં ક્લિક કરો.

You may also like

Leave a Comment