Home » મોદી: શ્રી રામ કૉલેજમાં પ્રવચનથી વડા પ્રધાનના ઉમેદવાર સુધી

મોદી: શ્રી રામ કૉલેજમાં પ્રવચનથી વડા પ્રધાનના ઉમેદવાર સુધી

by Jaywant Pandya

(વિચારવલોણું કૉલમ, સંજોગ ન્યૂઝ, તા.૯/૯/૧૮)

રાજીવ ગાંધી અને નરેન્દ્ર મોદી. બંનેને બહુમતીવાળી સરકાર મળી. વચ્ચે એક અંકનો વિરામ આવી ગયો એટલે થોડું તાજું કરી લઈએ. રાજીવ ગાંધી નવા અને શિખાઉ રાજકારણી હતા. તે સમયે પંજાબમાં ખાલિસ્તાની આતંકવાદનો ઉકળતો ચરુ હતો. પૂર્વોત્તર ભારત પણ અલગાવવાદથી ગ્રસિત હતું. વિપક્ષોએ ૧૯૭૭માં સત્તાનો સ્વાદ ચાખી લીધો હતો. આમ છતાં તેઓ ભારે બહુમતીથી કઈ રીતે જીત્યા તેની વાત ગયા અંકે આપણે કરી. અને તે પછી નરેન્દ્ર મોદીની વાત આપણે શરૂ કરી, જેમાં આપણે જોયું કે દિલ્લીની શ્રી રામ કૉલેજમાં વ્યાખ્યાન માટે કૉંગ્રેસના નેતાઓને પણ આમંત્રણ હતું. તેમણે ન સ્વીકાર્યું પરંતુ મોદીજીએ તે તક ગુમાવી નહીં.

એ પ્રવચનમાં કૉલેજના વિદ્યાર્થીઓ અને તેના થઈ રહેલા જીવંત પ્રસારણ થકી સમગ્ર દેશના યુવાનોને સંબોધવાની તક મોદીને મળી રહી હતી. તે વખતે દેશમાં ભયંકર નિરાશાનું વાતાવરણ હતું. ભ્રષ્ટાચારે દેશને અજગર ભરડો લીધો હતો. ત્રાસવાદ અને બૉમ્બ ધડાકાથી હજારો લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં. આર્થિક સ્થિતિ કથળેલી હતી. આ સ્થિતિમાં શું મોદીએ માત્ર આક્ષેપો કરી વાતાવરણને વધુ નકારાત્મક અને નિરાશાજનક બનાવ્યું?

ના. તેમણે એવો મંત્ર આપ્યો જે આજ સુધી કદાચ કોઈએ નહોતો આપ્યો. આશાવાદી મુજબ, પાણીનો ગ્લાસ અડધો ભરેલો હોય અને નિરાશાવાદી અડધો ગ્લાસ ખાલી છે તેનું રોદણું રોવે છે. પરંતુ મોદીએ મૌલિક રીતે કહ્યું કે તે અડધો ખાલી નથી, અડધો હવાથી ભરેલો છે. આ નવી વાત હતી જેને કૉલેજના વિદ્યાર્થીઓએ તાળીઓના ગડગડાટથી વધાવી લીધી. તેમણે ગુજરાતના વિકાસનું મૉડલ રજૂ કર્યું, કહ્યું કે દેશમાં વિદ્યાર્થી સહિત સહુ કોઈને થાય છે કે આપણી ભૂલ થઈ ગઈ કે અહીં જન્મ લીધો. ભારતનું કંઈ નહીં થઈ શકે. પરંતુ મારો અનુભવ કહે છે કે એ જ બંધારણ, એ જ નિયમો, એ જ કર્મચારીઓ, એ જ ફાઇલો છતાં ઘણું બધું કરી શકાય છે.

મોદીનું તીર બરાબર નિશાન પર વાગ્યું. મોદીએ આ પ્રવચન આપ્યું તેની તારીખ હતી ૬ ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૩. એટલે હજુ ચૂંટણીને એક વર્ષ અને બે મહિના બાકી હતા! તેમણે દિલ્લીમાં જઈને આ પ્રવચન આપીને પોતાની ઉમેદવારીનો શંખનાદ કરી દીધો હતો. રાજદીપ સરદેસાઈ પોતાના પુસ્તક ‘૨૦૧૪ કા ચુનાવ જિસને ભારત કો બદલ દિયા’માં લખે છે, “આ ભાષણના કેટલાક દિવસ પછી મેં તેમની સાથે વાત કરી (સામાન્ય રીતે રાજદીપ મોદી સાથે મોડી રાત્રે કે રવિવારે સવારે ફૉન પર વાત કરતા. આ ચોંકાવનારી વાત છે, કારણકે મોદી પર એક આક્ષેપ એ છે કે તેઓ મુખ્ય પ્રધાન બન્યા પછી પત્રકારોથી તેમણે મોઢું ફેરવી લીધું છે.). એક સારા રાજનીતિજ્ઞની જેમ તેમણે (મોદીએ) પૂછ્યું, “ક્યા ફીડ હૈ?” મેં (રાજદીપે) પ્રમાણિકતાથી સ્વીકાર્યું કે ભાષણ ઘણું જ પ્રભાવી હતું.” વિરોધી માનસિકતાવાળા પત્રકાર જે ૨૦૦૨ પછી સતત મોદી પાછળ જ પડેલા રહ્યા તેમની પાસેથી પણ પ્રતિભાવ મેળવવો એ બહુ મોટી વાત છે.

કૉંગ્રેસના નેતાઓને કોઈ સાચી વાત કહે તો તેઓ તેમને ભાજપવાળા કહીને બ્રાન્ડિંગ કહી તેમનાથી મોઢું ફેરવી લે છે. કેટલીક ચેનલો સાથે પણ તેઓ આવું કરે છે. હવે તો હિન્દી ચેનલો પર રીતસર એન્કરો સામે ચાલુ ડિબેટે આક્ષેપબાજી કરવા લાગ્યા છે. આ વાત કૉંગ્રેસે ભાજપ પાસેથી શીખવી જોઈએ.

બે મહિના પછી આઠ એપ્રિલે મોદીએ ઉદ્યોગ જગતના સંગઠન ફિક્કીની મહિલા પાંખ સમક્ષ પ્રવચન આપ્યું. એવું નહોતું કે આ દરમિયાન રાહુલ ગાંધી નિષ્ક્રિય રહ્યા હતા. મોદીના પ્રવચનના ચાર દિવસ પહેલાં તેમણે ઉદ્યોગોના અન્ય સંગઠન સીઆઈઆઈ સમક્ષ પ્રવચન આપી ચૂક્યા હતા. રાહુલ ગાંધીએ ઉદ્યોગપતિઓ સમક્ષ પોતાનું સપનું રજૂ કર્યું હતું જ્યારે મોદી શ્રી રામ કૉલેજમાં યુવાનો પછી હવે બીજો મોટો મતદાર વર્ગ એવો મહિલાઓ અને તે પણ ઉદ્યોગજગત સાથે સંબંધિત,ને સંબોધી રહ્યા હતા. તે વખતે વિવેચકોએ રાહુલ ગાંધીના ભાષણને ફિક્કું અને અસ્પષ્ટ ગણાવ્યું હતું.

મોદી માટે મુશ્કેલી હતી કારણકે ઉદ્યોગજગતની મહિલાઓ હોય એટલે મોટા ભાગે અંગ્રેજી અને અંગ્રેજીયતની અસરવાળી જ હોય તેમ માની શકાય. પરંતુ મોદીએ ત્યાં જે વાત મૂકી તે હિન્દુ દર્શનમાં સ્ત્રીઓને દર્શાવતી હતી. અર્થાત્, તેમણે કહ્યું કે ભારતમાં સ્ત્રીનો ઊંચો દરજ્જો યુગોથી રહ્યો છે. ગાય-નદીને પણ માતા કહીને સંબોધાય છે. તેમણે સ્ત્રી ભ્રૂણ, ગુજરાતમાં મુખ્ય પ્રધાન તરીકે તેમની સરકારે કરેલાં મહિલાલક્ષી કામોની વાતો કરી. અમદાવાદના જશુબેનના પિઝાની વાત કરીને મહિલાઓનાં હૃદય જીતવા પ્રયાસ કર્યો. રાજદીપ સરદેસાઈ ઉપરોક્ત પુસ્તકમાં લખે છે, “મોદીના આ પ્રવચન પછી મહિલાઓનો એક જ સ્વર હતો, “આ જ પ્રકારના નેતા અમે ઈચ્છીએ છીએ.”

તે જ દિવસે મોદી બીજા એક કાર્યક્રમમાં ભાગ લઈ રહ્યા હતા. રાજદીપ સરદેસાઈની જ ચેનલના નેટવર્ક ૧૮ દ્વારા ‘થિંક ઇન્ડિયા’ પરિષદમાં ‘લઘુતમ સરકાર, મહત્તમ સરકાર’ વિષય પર બોલવાનું હતું જે મોદીનો પ્રિય વિષય હતો. યુપીએ-૨ સરકાર પર અનિર્ણાયકતા અને પૉલિસી પેરાલિસિસના માત્ર વિપક્ષો જ નહીં, પરંતુ બીજા પણ આક્ષેપો કરતા હતા. મોદીએ કહ્યું કે અમલદારોના અવરોધો દૂર કરવા પર ભાર મૂક્યો. આ સમય સુધીમાં મોદીનો સમાવેશ ભાજપના સંસદીય બૉર્ડમાં થઈ ચુક્યો હતો. આવું સ્થાન મેળવનારા તેઓ એક માત્ર મુખ્ય પ્રધાન હતા. આ બૉર્ડના હાથમાં જ ચૂંટણી સંબંધી મહત્ત્વના નિર્ણયો હોય છે. માર્ચ ૨૦૧૩માં મોદી માટે એક બીજો ફેરફાર મહત્ત્વનો હતો. દિલ્લીના તાલકટોરા સ્ટેડિયમમાં મળેલી ભાજપની રાષ્ટ્રીય પરિષદમાં નીતિન ગડકરીએ તેમની કંપની સામે અરવિંદ કેજરીવાલે કરેલા આક્ષેપોના કારણે પક્ષના અધ્યક્ષ તરીકે રાજીનામું આપ્યું અને તેના સ્થાને અધ્યક્ષ બન્યા રાજનાથસિંહ.

આ બેઠકમાં મોદી સતત છવાયેલા રહ્યા. મિડિયાનું ધ્યાન પણ મોદી પર રહ્યું. ભાજપના કાર્યકર્તાઓ-નેતાઓ પણ મોદી સાથે ફોટો પડાવવા ઉત્સુક હતા. આ જોઈને ભાજપના નેતાઓને અંદાજો આવી ગયો હતો કે મોદીનું કદ હવે ભાજપ કરતાં મોટું થઈ ચૂક્યું છે. તે પછી જુલાઈમાં ગોવામાં ભાજપની રાષ્ટ્રીય કાર્યકારિણી મળી જેમાં મોદીને લોકસભા માટેની પ્રચાર સમિતિના વડા બનાવવાની જાહેરાત થઈ હતી. ગોવાના મુખ્ય પ્રધાન મનોહર પારીકરે તો મોદીને ચૂંટણીના છ મહિના પહેલાં વડા પ્રધાનના ઉમેદવાર જાહેર કરી દેવાની માગણી એ સમયે કરી દીધી હતી. પારીકરે ૬૫ વર્ષથી ઉપરના નેતાઓને નિવૃત્ત થવાની સલાહ પણ આપી દીધી હતી.

પરંતુ મોદીની આડે વિપક્ષ કરતાં પોતાના જ પક્ષના કેટલાક નેતાઓની, અને તેય તેમના ગુરુ અડવાણીજીની નારાજગીનું મોટું વિઘ્ન હતું. આ બેઠકમાં અડવાણીજી, રવિશંકર પ્રસાદ, ઉમા ભારતી, વરુણ ગાંધી વગેરે નેતાઓ માંદગી કે બીજું કોઈ બહાનું બતાવીને હાજર રહ્યા નહોતા. આ એ જ ગોવા હતું જ્યાં અગિયાર વર્ષ પહેલાં ભાજપની આવી જ બેઠક મળી હતી અને ત્યારે અડવાણીજીએ મોદીને ગુજરાતના મુખ્યપ્રધાન પદેથી હટાવતા બચાવ્યા હતા! પરંતુ હવે સમયની માગ જુદી હતી. મોદીને અવગણવાનું ભાજપને પોસાય તેમ નહોતું. અડવાણીજીના નેતૃત્વમાં ૨૦૦૯ની ચૂંટણીમાં ભાજપ હારી ગયો હતો. અરુણ જેટલી, સુષમા સ્વરાજ કે રાજનાથસિંહ લોકપ્રિયતામાં મોદીની બરાબરી કરી શકે તેમ નહોતા. વળી તેમની પાસે મોદી જેવો ગુજરાત વિકાસનો ટ્રેક રેકૉર્ડ પણ નહોતો. અડવાણીજીએ ૧ જૂન ૨૦૧૩ના રોજ કાર્યકરોને સંબોધતા મોદી સામે શિવરાજસિંહનું નામ વહેતું મૂક્યું હતું પરંતુ શિવરાજ કોઈ રીતે મોદીની તોલે આવી શકે તેમ નહોતા. તેમણે પક્ષમાંથી તમામ પદો પરથી રાજીનામાં આપી દીધાં, પરંતુ તેમના આ પ્રયાસો વ્યર્થ ગયા. પક્ષના નેતાઓએ બાદમાં તેમને મનાવી લીધા.

૧૫ ઑગસ્ટ ૨૦૧૩ના રોજ મોદીએ એક તોફાની વિદ્યાર્થીનું રૂપ દેખાડ્યું. આગલા દિવસે જ કરી દીધેલી જાહેરાત મુજબ બીજા દિવસે લાલ કિલ્લા પરથી વડા પ્રધાન મનમોહનસિંહના ભાષણ પછી તરત જ મોદીએ ભુજની લલ્લન કૉલેજ પરથી ભાષણ કરી મનમોહનસિંહ અને તેમની સરકાર પર આકરા પ્રહારો કર્યા. સામાન્યત: ૧૫ ઑગસ્ટ અને ૨૬ જાન્યુઆરીએ રાજનીતિ ભૂલી જવાતી હોય છે પરંતુ મોદીએ રમતનો નિયમ તોડી દીધો. સમાચાર ચેનલોએ આ ભાષણ લાઇવ બતાવ્યું હતું.

આ પછી હવે ઔપચારિકતા જ બાકી રહી. તેમના જન્મદિવસના ચાર દિવસ પહેલાં મોદીને પક્ષ તરફથી ભેટ મળી ગઈ હતી. ૧૩ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૩એ દિલ્લીમાં મોદીની વડા પ્રધાન પદના ઉમેદવાર તરીકે સત્તાવાર વરણી થઈ. પરંતુ અડવાણીજીએ પોતાની રીતે વિરોધ વ્યક્ત કરવાનો વ્યર્થ પ્રયાસ કર્યો. તેમણે ભાજપ અધ્યક્ષ રાજનાથસિંહને પત્ર લખી પોતાનો વિરોધ વ્યક્ત કર્યો. તે સમયે શિવસેના સુષમા સ્વરાજની તરફેણમાં હતી અને મોદી પક્ષને સંબોધી રહ્યા હતા ત્યારે ભાજપ વડું મથક છોડી જઈ પોતાનો વિરોધ વ્યક્ત કર્યો હતો. (આમ છતાં સુષમાને વિદેશ પ્રધાન બનાવાય તે મોદીની મહાનતા બતાવે છે. પરંતુ સુષમાને બોલવા નથી દેવાતાં તેમ કોઈ કહે તો આ પૃષ્ઠભૂમિ પણ યાદ રાખવી જોઈએ. શિવસેના સાથે પણ મોદીને કેમ ત્યારથી નથી બન્યું તેમાં પણ આ પૃષ્ઠભૂમિ રહેલી છે.)

મોદી તસવીરોનો ઉપયોગ આજના જમાનામાં કઈ રીતે કરવો તે સારી રીતે જાણે છે. એટલે જ તેમની પૃષ્ઠભૂમિમાં કે તેમના કુર્તા પર પ્રતીકો રહેતા હોય છે. ૨૦૧૪ની ચૂંટણીમાં તેમણે મિશન ૨૭૨નું અને કૉંગ્રેસ મુક્ત ભારતનું સૂત્ર વહેતું કર્યું. અમિત શાહને કૉર્ટ તરફથી ૨૦૧૦માં સોહરાબુદ્દિન એન્કાઉન્ટર કેસમાં ગુજરાતવટો મળ્યો હતો. તેનો તેમણે મોદીની જેમ જ આપત્તિને અવસરમાં પલટી નાખતો ઉપયોગ કર્યો. (મોદીને ૧૯૯૬ પછી ગુજરાતવટો ભાજપે આપ્યો ત્યારે તેમણે જમ્મુકાશ્મીર, હિમાચલ પ્રદેશ, ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર સહિત ઘણાં રાજ્યોમાં પોતાના સંપર્કો વિકસાવી લીધા હતા.) મોદીના કહેવાથી અમિત શાહને ઉત્તર પ્રદેશની જવાબદારી લોકસભા ચૂંટણીમાં મળી. મોદી-અમિત શાહની જોડી આ અને આવનારી અનેક ચૂંટણીઓમાં અનેક વિજયની પતાકા ફરકાવવાની હતી…

(ક્રમશઃ)

આ લેખ આપને ગમ્યો? આ વેબસાઇટ પર આવા લેખો વાંચવા મળતા રહે તે માટે સપૉર્ટ કરો.
અહીં ક્લિક કરો.

You may also like

Leave a Comment