Home » ભાઈ ઈમરાન, ભારત હવે ‘હાર જા’ વાળું ભારત નથી!

ભાઈ ઈમરાન, ભારત હવે ‘હાર જા’ વાળું ભારત નથી!

by Jaywant Pandya

(વિચાર વલોણું, સંજોગ ન્યૂઝ, તા.૦૫/૦૮/૧૮)

ઈમરાન ખાન ૧૧ ઑગસ્ટે પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન પદના શપથ લેવાના છે. ઈમરાને ચૂંટણીની આ ‘મેચ’ પણ ‘શારજાહ’માં રમાતી મેચોની જેમ જીતેલી છે એ સ્પષ્ટ છે. ભારતીય બુદ્ધુજીવીઓ હજુ પણ પાકિસ્તાનની ભાટાઈમાંથી ઊંચા નથી આવતા. પાકિસ્તાન ભારત કરતાં કેટલું મહાન છે તે બતાવવાનો એક પણ મોકો નથી છોડતા. મિડિયાનો એક હિસ્સો પણ તેમાં આવી ગયો. આ હિસ્સો એવો છે જે ટીવી પર ડિબેટમાં પાકિસ્તાનના પદ પરથી ઉતરી ગયેલા ‘કોડીના કર્મચારી’ જેવા પરવેઝ મુશર્રફને મુશર્રફ સાહેબ કહીને સંબોધશે, અમેરિકા-બ્રિટન જેવા શોષણખોર દેશના કોઈ વ્યક્તિ માટે પણ ‘સર’ ‘સર’ કહેતાં તેમની જીભ થાકશે નહીં, પરંતુ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને આખા નામથી બોલાવશે. તેમાં માનવાચક નહીં લગાડે. હવે તો ગુજરાતીમાં પણ આવું જ છે. નામ પાછળ ભાઈ લગાડવાનું નીકળી ગયું!

ઈમરાને સ્પષ્ટ રીતે ‘મેચ ફિક્સિંગ’ દ્વારા જ ચૂંટણી જીતી છે. કેટલાક સેક્યુલર-લિબરલ પત્રકારોએ પાકિસ્તાનની ચૂંટણી પછી ટ્વીટ કર્યું કે પાકિસ્તાનની જેમ આપણે પણ બેલેટથી મતદાન કરાવવાની પ્રણાલિ પાછી લાવીએ. જે લોકોએ ટીવી પર પાકિસ્તાનની મતગણતરીનાં દૃશ્યો જોયાં હશે તેમને ખબર હશે કે આ ચૂંટણી જાણે કોઈ શાળાના જીએસની ચૂંટણી જેવી હતી! પ્લાસ્ટિકની મતપેટી, તેમાં ઉપર, કપડાં સૂકવવાની દોરી બાંધી હોય. આની સામે જડબેસલાક સલામત અને દાયકાઓથી અમલી એવાં ઇવીએમ વિશે પોતે હારવા લાગતા વિપક્ષો (એમાં અડવાણીજી પણ આવી જાય) શંકા ઉઠાવી તેની વિશ્વસનીયતા ખોરવી નાખવા માગે છે. અમેરિકા સહિત બીજા દેશોમાં ઇવીએમથી મતદાન નથી થતું એટલે આપણે પણ ન કરવું તે ક્યાંનો ન્યાય? શું કોઈ બાબતમાં આપણે દુનિયામાં આગળ ન હોઈ શકીએ? અમેરિકાનું જ એક મેગેઝિન છે અને તે પણ લિબરલ દૃષ્ટિકોણવાળું. આ એટલે કહ્યું કે બુદ્ધુજીવી શંકા ન કરે. તેમાં એરિક વેઇનર નામના એક પત્રકારે એક લેખ લખ્યો હતો. એરિક વેઇનરની પણ ઓળખ આપી દઈએ જેથી તેની વિશ્વસનીયતા વિશે પણ શંકા ન થાય. એરિક વેઇનર ભારતપ્રેમી નથી. તે પણ ભારતને ધિક્કારે જ છે. એરિક વેઇનર ઘણાં બેસ્ટ સેલર પુસ્તકોનાં લેખક છે. તેમણે ૩૦ દેશોમાં પત્રકાર તરીકે કામ કર્યું છે. આ સ્લેટ મેગેઝિનમાં આ એરિકભાઈએ અમેરિકા ભારતની જેમ શા માટે ઈવીએમ નથી અપનાવતું તે વિશે લેખ લખ્યો છે, તે વાંચી જવો જોઈએ.

આપણા દેશના કેટલાક માનસિક દાસ લોકો હજુ પણ અંગ્રેજો-મોગલોની માનસિકતામાંથી બહાર નથી આવતા અને એટલે બિલ ક્લિન્ટન, બરાક ઓબામા, કેનેડાના જસ્ટિન ટ્રુડો કે ઈમરાન ખાન જેવા લોકોથી અંજાઈ જઈએ છીએ. ભારતમાં વિવિધ મિડિયા હાઉસ દ્વારા કૉન્ક્લેવ થાય છે તેમાં જે પત્રકાર સંચાલન કરતા હોય છે કે પછી દર્શક તરીકે જે બુદ્ધિજિવીઓ આવ્યા હોય છે તે સ્પષ્ટ પણે આવા વિદેશી મહાનુભાવોથી અંજાઈ ગયેલા જણાય છે. આપણા મનમાં એવી છબી બનાવી દેવાઈ છે કે સારું અંગ્રેજી કે સારું ઉર્દૂ બોલી શકે, સૂટ-બૂટ પહેરેલા હોય તે જ મહાન. કોઈ વ્યક્તિ દાઢીવાળી, વિખરાયેલા વાળ કે કરચલીવાળાં કપડાં પહેરેલી હોય, ગુજરાતી કે શુદ્ધ હિન્દી બોલતી હોય પરંતુ તેની પાસે ભાષા કે વિજ્ઞાન કે અન્ય કોઈ ક્ષેત્રનું અદ્ભુત જ્ઞાન હોય તો તેની કિંમત નહીં.

ઈમરાન ખાનથી પણ આ જ કારણોસર ભારતના કેટલાક બુદ્ધુજીવીઓ, જે પોતે પણ બુદ્ધુ જેવા છે, તે અંજાઈ ગયા છે. તેની ‘પ્લે બોય’ જેવી ઇમેજ ગર્વથી વર્ણવાય છે. એમાં ગર્વ હોય કે શરમ? જો ભારતીય નેતા આવો હોય તો આ જ લોકો તેને લફરેબાજ કહીને ઉતારી પાડશે. પરંતુ ઈમરાન ખાન તો પ્લે બૉય! તેમાંય તેણે ઝિન્નત અમાન, મૂનમૂન સેન જેવી સુંદરીઓનો ઉપભોગ કર્યો! આવા બુદ્ધુજીવીઓના લખાણ અને વક્તવ્યમાં ‘થ્રી ઇડિયટ્સ’ના પેલા હારેલા ચતુર રામલિંગમ જેવો બોધ જણાય છે, ‘તોહફા કુબૂલ કીજિયે’. જેમ પહેલાંના રાજામહારાજાના સમયમાં વધુ શક્તિશાળી ભીષ્મ હરણ કરીને કન્યાઓને પોતાના કુળના દીકરાઓને વરાવવા માટે લઈ આવતા, ચંદ્રગુપ્તને હેલન પરણાવાયેલી, આવું જ ઉપરોક્ત ઈમરાન ખાનના કિસ્સામાં આપણને જાણે અનુભૂતિ કરાવાય કે તમે હજુ પણ દાસ જ છો તે રીતે આપણી સમક્ષ પ્રસ્તુત થાય છે.

‘પોતે ભારતને ધિક્કારીને મોટો થયો છે’ તેમ કહેનાર ઈમરાન યેનકેન પ્રકારેણ સત્તારૂઢ થશે ત્યારે સ્વાભાવિક જ આપણને ૧૯૮૦નો ઉત્તરાર્ધ અને ૧૯૯૦નો પૂર્વાર્ધ યાદ આવી જાય. શારજાહ એટલે ‘ભારત માટે હાર જા’ એવી ઉક્તિ યાદ આવી જાય. ઈમરાન ભલે મહાન બોલર અને બૅટ્સેમેન હશે, ભલે તેઓ પાકિસ્તાનની ક્રિકેટ ટીમને વિશ્વ કપ જીતનાર સુધી પહોંચાડનારો લેખાતા, પણ આ દાયકામાં ભારતીય ટીમની બૂરી વલે થઈ તેમાં નિશ્ચિત પણે ‘મેચ ફિક્સિંગ’, અમ્પાયરોની અંચાઈ અને પાકિસ્તાનના હુલ્લડબાજ પ્રેક્ષકો (૧૯૮૯માં તો કેપ્ટન શ્રીકાંત પર પાકિસ્તાનના એક દર્શકે છરીથી હુમલો કરેલો)નો ત્રિકોણ જ હતો.

એવું નથી કે ભારત શારજાહમાં જીત્યું નથી. ૧૯૮૪ અને ’૮૫ના બંને રોથમેન કપ ભારતે જીત્યા હતા. પરંતુ ૧૯૮૬ પછી ભારતની પાકિસ્તાન સામે સતત હાર થતી આવી. અંતે ૨૦૦૦ના વર્ષ પછી ભારતની સંસદ પર ત્રાસવાદી હુમલા પછી ભારતે પાકિસ્તાનની સામે ક્રિકેટ રમવાનું જ બંધ કરી દીધું. શારજાહ કપ ભારતને હરાવવા માટે, ખાસ કરીને પાકિસ્તાન સામે, રમાતો હોય તે રીતની ‘ગોઠવણ’ જ હતી. મૂળ તો પાકિસ્તાનમાં જન્મેલા યુએઇના વેપારી અબ્દુલ રહેમાન બુખાતીરે રણમાં લીલુંછમ મેદાન બનાવીને શારજાહમાં મેચો શરૂ કરાવેલી. શારજાહની મેચોમાં મૉસ્ટ વૉન્ટેડ ત્રાસવાદી દાઉદ ઇબ્રાહિમની હાજરી, તેની સાથે ભારતીય અભિનેત્રી મંદાકિની, અનિલ કપૂર, ઋષિ કપૂર, ફિરોઝ ખાન જેવા લોકો જવા મળતા. એમાંય મારા મનગમતા કલાકારો પૈકીના એક એવા ઋષિએ તો દાઉદે ચા પીવડાવી તેમાં કોઈ દેશના રાષ્ટ્રપ્રમુખે કે મહાન સંતે ચા પીવડાવી હોય તેવા અહોભાવથી જે વાત રજૂ કરી તેનાથી તેમના પ્રત્યેના માનમાં ઘટાડો થઈ ગયો.

૧૯૮૬માં જે મેચમાં જાવેદ મિંયાદાદે ચેતન શર્માની છેલ્લી ઑવરના છેલ્લા દડા પર છગ્ગો મારી મેચ જીતાડી ત્યારથી પાકિસ્તાનની જીતનો ક્રમ શરૂ થયો. વર્ષ ૨૦૦૦માં મેચ ફિક્સિંગનું ભૂત બહાર આવેલું ત્યારે મહાન કેપ્ટન અને ક્રિકેટર કપિલ દેવ પર પણ શંકાની સોય ઉઠેલી. અંતે જોકે કોઈને ખાસ કંઈ થયું નહીં. અઝહરુદ્દિન તો કૉંગ્રેસની ટિકિટ પર ૨૦૦૯માં સાંસદ પણ બન્યો. ૨૦૧૪માં રાજસ્થાનમાંથી હારી ગયો. હવે કૉંગ્રેસ તેને તેલંગણામાંથી વિધાનસભાની ચૂંટણી લડવા ઑફર કરી રહી છે! એટલે કપિલ દેવે એ લગભગ ભારત દ્વારા જિતાયેલી લાગતી મેચમાં છેલ્લી ઑવર પ્રમાણમાં નવા અને બિનઅનુભવી એવા ચેતન શર્માને આપી તે શંકા જન્માવે તેવી બાબત છે.

૨૦૦૧માં મેચ ફિક્સિંગના આરોપોનું કેન્દ્રબિંદુ શારજાહ હતું. આઈસીસીના એન્ટી કરપ્શન યૂનિટે તેની તપાસ હાથ ધરેલી જેમાં અમ્પાયરો પણ આવી જતા હતા. ૨૦૦૧માં બીબીસીના ક્રિકેટ સંવાદદાતા જૉનાથન ઍગ્ન્યૂએ કહેલું, “હું સોગંદ પર કહી શકું છું કે ડઝન પૈકીની બે મેચો જેનો હું તે મેદાન પર સાક્ષી બન્યો છું તે ફિક્સ થયેલી હતી અને બંને પાકિસ્તાનની મેચો હતી.’

તે સમયના ક્રિકેટ ચાહકોને કૉમેન્ટેટર તરીકે ડૉ. નરોત્તમ પુરીનું નામ યાદ હશે. તેઓ દૂરદર્શનના કૉમેન્ટેટર હતા. ૨૦૦૦માં એક અંગ્રેજી સમાચારપત્રને આપેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં તેમણે સ્વીકાર્યું કે તેમણે ૧૯૭૯માં સટ્ટા વિશે સાંભળેલું. પરંતુ સટ્ટો અને મેચ ફિક્સિંગ જુદી બાબત છે. સટ્ટામાં કોઈ વ્યક્તિગત ક્રિકેટર પર રમાય કે આંકડા પર રમાય. પણ મેચ ફિક્સ કરવી એટલે પહેલેથી પરિણામ નક્કી કરી નાખવું. તેમણે ‘તહલકા’ દ્વારા થયેલા સ્ટિંગમાં સ્વીકાર્યું હતું કે તેમને તેમના એક દોસ્ત રમન કપૂર (જે અભિનેતા વિનોદ ખન્નાના સાળા અને ‘ખલીજ ટાઇમ્સ’ના પત્રકાર હતા)નો ફૉન આવ્યો કે એક રૂમમાં મીટિંગ ચાલી રહી છે, કાલે વેસ્ટ ઇન્ડિઝ અને પાકિસ્તાનની મેચમાં વેસ્ટ ઇન્ડિઝ હારવાનું છે, બોલ તારે પૈસા લગાડવા છે? તે વખતે વેસ્ટ ઇન્ડિઝમાં વિવિયન રિચાર્ડ્સ, ગૉર્ડન ગ્રીનિચ, માલ્કમ માર્શલ હતા પરંતુ તેઓ એ મેચમાં રમવાના નહોતા!

‘૮૬ની આસપાસનો જ એ સમય હતો જ્યારે વિશ્વમાં મુસ્લિમ કટ્ટરવાદ જન્મ લઈ રહ્યો હતો. ૧૯૮૪માં પાકિસ્તાનના લોકમતમાં મુહમ્મદ ઝીયા ઉલ હકે સ્થાપેલા શરિયા મુજબના શાસનને મંજૂરી આપેલી. ૧૯૭૯માં ઈરાનમાં ક્રાંતિ થયેલી અને સૈયદ રુહોલ્લાહ ખોમૈની જે આયાતોલ્લાહ ખોમૈની તરીકે પણ ઓળખાય છે તેના હાથમાં ઈરાનની ધૂરા આવી હતી. તેમણે ‘સેતાનિક વર્સીસ’ પુસ્તક માટે સલમાન રશ્દી સામે ફતવો બહાર પાડેલો. ૧૯૮૫નું જ વર્ષ હતું જ્યારે ભારતમાં સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયે શાહબાનો નામનાં તે સમયે ૬૨ વર્ષનાં છૂટાછેડા પામેલાં મુસ્લિમ વૃદ્ધાને પતિ દ્વારા ભરણપોષણનો ચુકાદો આપેલો. પરંતુ તે વખતે મતો માટે થઈને બહુમતી હોવા છતાં હિંમત દાખવવાના બદલે રાજીવ ગાંધી ઉદારવાદી મુસ્લિમ આરીફ મોહમ્મદ ખાનના વિરોધ છતાં કટ્ટરવાદીઓને શરણે થઈ ગયા. (આરીફ મોહમ્મદ ખાનના કહેવા પ્રમાણે, આધુનિક એવા રાજીવને કટ્ટરવાદી મુસ્લિમોને શરણે જવા પ્રેરણા આપનાર નજમા હેપ્તુલ્લાહ હતા, જે ઘણાં વર્ષોથી ભાજપમાં છે અને મોદી સરકારમાં પહેલાં પ્રધાન અને હવે મણિપુરમાં રાજ્યપાલ છે). સલમાન રશ્દીના પુસ્તક પર રાજીવ ગાંધીએ પ્રતિબંધ મૂકી દીધો! (જોકે એમાં અંગત પૂર્વગ્રહ પણ હોઈ શકે કારણકે ઈન્દિરા ગાંધીએ સલમાનના ‘મિડનાઇટ ચિલ્ડ્રન’ પુસ્તકના કારણે બ્રિટનમાં બદનક્ષીનો કેસ કરેલો, એ વાત પછી ક્યારેક.) પાકિસ્તાન જીતે તો ભારતમાં કેટલાક વિસ્તારોમાં ફટાકડા ફૂટતા અને હારે તો કાશ્મીર સહિતના કેટલાક ભાગોમાં રમખાણો થતાં.

આ જ સમય હતો જ્યારે જમ્મુ-કાશ્મીરમાં ત્રાસવાદ શરૂ થઈને એટલો વકર્યો કે હિન્દુઓએ રાતોરાત કાશ્મીર છોડીને નાસવું પડેલું. અનેક હિન્દુ માબહેનો પર બળાત્કાર, હત્યા સહિતના અત્યાચાર થયા.

ઈમરાન ખાનના કારણે આ પૃષ્ઠભૂમિ યાદ આવી ગઈ. પરંતુ હવે ભારત પહેલા જેવું ‘હાર જા’ વાળું ભારત નથી રહ્યું. વિશ્વ કપમાં ૧૯૯૨થી ભારતે પાકિસ્તાનને સતત હાર આપી છે. ભારતની ટીમ હોય કે વર્તમાન સરકાર, પાકિસ્તાનને ‘જેવા સાથે તેવા’ની ભાષામાં જવાબ આપવાની હવે તાકાત, ત્રેવડ અને હિંમત ત્રણેય છે. ૨૦૦૦થી બદલાયેલી નવી સદીનું ભારત જુદું જ છે. ઈમરાનમિંયા, હવે કાશ્મીરનો રાગ આલાપવાનું બંધ કરો. વાત કરવી હોય તો પાકિસ્તાને બથાવી પાડેલા કાશ્મીર, બલોચિસ્તાન, સિંધ, ગિલગિટ-બાલ્ટીસ્તાનની વાત કરો. તમારા દેશમાં હાફીઝ સઈદ જેવા ત્રાસવાદીને મળતા છૂટા દોરની વાત કરો. તમારી વિશ્વ સ્તરે બની ગયેલી ત્રાસવાદને પોષક રાષ્ટ્રની છબીની વાત કરો. મેચ કે ચૂંટણી ફિક્સ થઈ શકે, પરંતુ યુદ્ધનાં પરિણામો નહીં. અને કાશ્મીરમાં યુદ્ધ ચાલુ જ છે. રોજ તમારા મોકલેલા ત્રાસવાદીઓ મરી રહ્યા છે, એ ભૂલશો નહીં.

આ લેખ આપને ગમ્યો? આ વેબસાઇટ પર આવા લેખો વાંચવા મળતા રહે તે માટે સપૉર્ટ કરો.
અહીં ક્લિક કરો.

You may also like

Leave a Comment