Home » રામમંદિર માટે હજુ કેટલી રાહ? કેટલો સંઘર્ષ?

રામમંદિર માટે હજુ કેટલી રાહ? કેટલો સંઘર્ષ?

by Jaywant Pandya

(લ. દિ. ૨૫/૧૧/૧૮)

કોઈ ચોક્કસ સંપ્રદાય (કેટલાક તેને ધર્મ કહે છે, જે ખોટું છે)ની રાજનીતિ એ વાઘની સવારી છે. પાકિસ્તાનથી માંડીને અનેક દેશો સાંપ્રદાયિક આધારે દેશ ચલાવવામાં નિષ્ફળ રહ્યા છે. જ્યારે પણ દેશમાં હિન્દુવાદમાં ઊછાળો આવે છે ત્યારે સૌથી વધુ ડર કેટલાક હિન્દુઓને લાગે છે. આ ડર કેમ લાગે છે તેનો જવાબ પછી, હિન્દુવાદ ઊછાળો કેમ મારે છે તેનો જવાબ પહેલાં.

ભારતમાં હિન્દુઓને અન્યાયની લાગણી અંગ્રેજોના ગયા પછી એક પછી એક ઘટના થકી બળવત્તર બનતી ગઈ. સંસ્કૃતની મજાક ઊડે, પણ મોગલોની ઉર્દૂ મિશ્રિત હિન્દી બોલાય તો વાહ વાહ થાય, નમસ્તે કહો તો જૂનવાણી કે નેતામાં ખપો, પણ આદાબ કરો કે શેક હેન્ડ કરો તો આધુનિક, વંદે માતરમ્ ગાવ તો સાંપ્રદાયિક પણ સારે જહાં સે અચ્છા ગાવ તો બિનસાંપ્રદાયિક, હિન્દુઓ માટે
સિવિલ કાયદો અલગ પણ મુસ્લિમો-ખ્રિસ્તીઓ માટે જુદો, હિન્દુઓનાં મંદિરોનો વહીવટ સરકાર કરે પણ મસ્જિદ, મદરેસામાં ત્રાસવાદી પ્રવૃત્તિ કે અલગતાવાદી પ્રવૃત્તિ થાય તો પણ તે બંધ ન થાય, નવરાત્રિમાં લાઉડ-સ્પીકર રાત્રે દસ વાગે બંધ કરાવી દેવામાં આવે પરંતુ મસ્જિદો પર દિવસમાં પાંચ વાર ભૂંગળા પરથી (મોટા ભાગે) બેસૂરા અવાજે આઝાનો થતી રહે. ફટાકડા હોય કે પતંગ, હિન્દુ તહેવારો અંગે ફટ ચુકાદા આવે અને તેનો અમલ પણ કરવામાં આવે પરંતુ અન્ય પંથોના તહેવારોને પર્યાવરણ કે ઘોંઘાટનો કોઈ પ્રશ્ન ન નડે. હિન્દુ બળાત્કારી બાવાની તરત ધરપકડ થાય, પણ પોતાને પાકિસ્તાનના એજન્ટ ગણાવનાર ઈમામ બુખારી છૂટા ફરે, બળાત્કારી બિશપને તરત જામીન મળી જાય અને તેના સમાચાર પણ સાવ ખૂણેખાંચરે આવે …આવાં તો ઘણાં ઉદાહરણો આપી શકાય.

માર ખાઈ ખાઈને, અન્યાય સહન કરીને અનેક હિન્દુ એટલા ભીરુ બની ગયા કે દસ હિન્દુ હોય પણ એક મુસ્લિમ આવે તો બાવા હિન્દી ચાલુ થઈ જાય, પોતે તો બધા ધર્મોને સમાન માને છે અને હિન્દુ ધર્મના કુરિવાજોમાં પોતે માનતા નથી તેમ કહી હિન્દુ ધર્મની બુરાઈ શરૂ કરી દે. મોહમ્મદ રફીએ કેટલાં ભજનો ગાયાં ને નૌશાદે કેટલા સંગીતબદ્ધ કર્યા તેની વાત કરવા લાગે. આમ, સંગીતને પણ સાંપ્રદાયિક રંગ આપે. રફીની વાત કરતી વખતે રફીને રફીસાહેબ કહેવા, તેમજ તે આવા હતા ને તેવા હતા તેવું માનવાચક ક્રિયાપદ આવે અને કિશોરકુમાર તો ગાંડો હતો ને ચક્રમ હતો તેમ તુંકારો આવે. (મને આ બંને ગાયકો અને મન્નાડે, તલત મહેમૂદથી લઈ તલત અઝીઝ સુધીના અને સોનુ નિગમ, કૈલાસ ખેર સહિતના અનેક ગાયકો ગમે જ છે અને હું રફીને રફીસાહેબ તેમના અવાજ અને સાલસ-કોઈ સંત જેવા સ્વભાવના કારણે કહું છું). પરંતુ રફી કે નૌશાદના પૂર્વજો હિન્દુ હતા જ, તેથી આમાં આશ્ચર્ય ન થવું જોઈએ. આશ્ચર્ય તો એમાં થવું જોઈએ કે હિન્દુ માતા શર્મિલા ટાગોરનો દીકરો સૈફ અલી ખાન અને જેમની ફિલ્મો શિવ-આરાધના કરતા પૃથ્વીરાજ કપૂરથી શરૂ થતી હતી તે રાજ કપૂરના દીકરાની દીકરી કરીના કપૂર તેમના દીકરાનું નામ એક રાક્ષસી વ્યક્તિ તૈમૂર લંગ પરથી રાખે.

કેટલાક લોકો પતંગ કે દિવાળી પૂજનમાં ચોપડા બનાવનારા પરિવારો મુસ્લિમ છે તે વાતને સાંપ્રદાયિક એકતા સાથે જોડે છે. મારી દૃષ્ટિએ એ સાંપ્રદાયિક એકતાનું ઉદાહરણ નથી. એ તો વેપાર છે. આવી રીતે તો હિન્દુઓ પણ મુસ્લિમ તહેવારોમાં વપરાતી ચીજોના ઉત્પાદનમાં જોડાયેલા જ હશે. હા, જન્માષ્ટમીએ બુરખો પહેરેલી મુસ્લિમ માતા પોતાના બાળકને કન્હૈયો બનાવીને લઈ જતી હોય કે હિન્દુ ઈદ મનાવે તે ચોક્કસ સાંપ્રદાયિક એકતાનું ઉદાહરણ છે, બાકી હિન્દુ ગાયક કવ્વાલી કે સૂફી ગીત ગાય કે મુસ્લિમ ગાયક ભજન ગાય તે તો શુદ્ધ વ્યાવસિયકતા જ છે.

કેટલાક મુસ્લિમોને રાષ્ટ્રીય પ્રવાહમાં ન ભળવા દેવા માટે આવા માનસિક ગુલામ હિન્દુઓ પણ જવાબદાર છે. મુસ્લિમ કે શીખ સારું ગુજરાતી બોલતો હોય તો પણ તેની સાથે ‘ક્યા બાવા, તુુમ કાયકુ પૂછતા હૈ?’ કહીને બાવા હિન્દી ચાલુ કરી દેવું, તેને ધર્મના બદલે ફિલ્મોની વાત કરવી હોય તો પણ માનસિક ગુલામ હિન્દુ એવી જ વાતો કાઢે જેનાથી પેલાને કટ્ટર ન થવું હોય તોય તેના મનમાં કટ્ટરતા જન્મે. પાકિસ્તાની ક્રિકેટરો સારા, પાકિસ્તાનમાં ફલાણું સારું તેમ કહી જાણે પેલો મુસ્લિમ પાકિસ્તાન તરફી જ હોય તેમ માની લઈ પાકિસ્તાનના ખોટા વખાણ ચાલુ કરી દે. અંગ્રેજો-મોગલોના શાસનની ગુલામી અને તે પછી પણ ચાલુ રહેલી તુષ્ટિકરણની નીતિના કારણે આ પરિસ્થિતિ થઈ છે.

આ દેશમાં બહારથી આવેલા ઇસ્લામિક આક્રાંતોએ અનેક મંદિરો તોડી મસ્જિદો બનાવેલી છે તે જગજાહેર અને પુરાતત્ત્વની રીતે સિદ્ધ વાત છે. પરંતુ આવાં અનેક મંદિર નહીં, માત્ર એક રામમંદિર ભવ્ય બનાવવા (રામમંદિરનું નિર્માણ તો ૬ ડિસેમ્બર ૧૯૯૨ના રોજ થઈ જ ચુક્યું છે, પણ રામલલ્લા હજુ તંબુમાં છે) પણ કુલ એકોતેર વર્ષ અને રામમંદિર તંબુમાં બન્યા પછી ૨૬ વર્ષ રાહ જોવી પડે! (સરેરાશ હિન્દુ ‘અયોધ્યા તો ઝાંકી હૈ, કાશીમથુરા બાકી હૈ’ ભૂલી જ ગયો છે) અને તે રાહનો હજુ અંત આવ્યો નથી! શેરીથી લઈ શહેર સુધીનાં નામો આવા અત્યાચારી આક્રાંતાઓનાં નામો પરથી છે. પરંતુ સ્વતંત્રતાનાં એકોતેર વર્ષ પછી પણ નામો બદલવામાં આટલી કાગારોળ થાય? જહાંગીરને અન્યાયની મૂર્તિ બતાવવામાં આવે પણ શ્રી રામ અન્યાયકર્તા ચિતરાય અને ન્યાય માટે જેમની વાત માત્ર કૉમિક્સ અને વૈતાલની વાર્તા સુધી સીમિત રહી ગઈ છે તે રાજા વિક્રમાદિત્ય, ભોજ, ચંદ્રગુપ્ત, જેવા રાજાઓનો ક્યાંય કોઈ ઉલ્લેખ જ નહીં? કહેવાતા હિન્દુવાદી ભાજપના ૨૨ વર્ષના દીર્ઘકાલીન શાસનમાં અમદાવાદનું નામ પહેલાં કર્ણાવતી હતું અને તે વેપારવાણિજ્યથી સમૃદ્ધ હતું તે ભણાવવામાં ન આવે? યાદ રાખો, પક્ષ કે સંસ્થા મહાન નથી, વિચારધારા મહાન છે અને જો આપણે આપણા પ્રાચીન વારસાનું ગૌરવ નહીં કરાવી શકીએ તો નવી પેઢીને આ દેશ માટે ગૌરવ નહીં જ થાય. સામ્યવાદીઓ તો કેન્દ્રમાં સત્તામાં નહોતા છતાં પોતાના વિચારો ઘૂસાડવામાં સફળ રહ્યા કારણકે તેમના માટે સત્તા સાથે વિચાર પણ મહત્ત્વનો રહ્યો. તેનું જ પરિણામ છે કે આજે ચોતરફ ભાજપ સત્તામાં હોવા છતાં વૈચારિક યુદ્ધમાં ઘણી વાર નબળો દેખાય છે.

આ પૂર્વભૂમિકાના સંદર્ભમાં અયોધ્યામાં વિહિપ અને શિવસેના કાર્યક્રમો કરી રહ્યા છે તે જુઓ. ફરી એક વખત હિન્દુવાદીઓ જોશમાં દેખાઈ રહ્યા છે. આ જોશ ઉન્માદમાં ન પરિણમે તે જોવાનું કામ અને જવાબદારી રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકાર બંનેની છે. હિન્દુઓના નામે મતો મેળવવા, હિન્દુ હૃદય સમ્રાટ બનવું પણ પછી તેમની આશાઓ પર ખરા ન ઉતરવું તે નિરાશા કે ઉન્માદ, બંનેમાંથી કંઈ પણ જન્માવી શકે છે. સંઘ પરિવારે પણ યાદ રાખવું પડશે, આ વખતનું આંદોલન છેલ્લું આંદોલન હશે. રામમંદિર માટે વર્ષ ૧૯૯૦ અને ૨૦૦૨માં અનેક લોકોનાં લોહી રેડાયાં છે. આવી પરિસ્થિતિ પછી રમખાણો થાય ત્યારે જેલમાં ગયેલાની પડખે વિહિપના નેતાઓ ઊભા રહ્યા? કાયદાકીય સહાય કેટલી કરી? ભાજપે તેમના પરિવારો માટે શું કર્યું? વિહિપના જૂના નેતા પ્રવીણ તોગડિયાએ તો નિરાશ થઈ અલગ માર્ગ કરી લીધો છે. પણ આ વખતે પણ કંઈ ન થયું તો હવે પછી કોઈ ભોજિયો ભાઈ આવાં આંદોલનમાં નહીં જોડાય. અમદાવાદના કર્ણાવતી નામ બાબતે પણ સરેરાશ હિન્દુવાદી સંઘ-ભાજપની ઉદાસીનતાથી દુ:ખી છે.

બીજી એક વાત એ પણ સત્ય છે કે દેશ સાંપ્રદાયિક આધાર પર આગળ ન વધી શકે. વિચિત્ર લાંબાં ટીલાંવાળા જટાધારી બાવાઓ એક મંત્ર શુદ્ધ ઉચ્ચારણ ન કરી શકતા હોય તેવાને ટીવી પર ચર્ચામાં હિન્દુ ધર્મના પ્રતિનિધિ તરીકે બેસાડી દેવામાં આવે તે કરુણતા જ છે. સ્વામી સચ્ચિદાનંદ જેવા સાચા સંત તો પોતાનાં સાચાં કામોમાં જ લાગેલા હોય છે. એટલે હિન્દુને ચિંતા એ વાતની પણ રહે છે કે મુસ્લિમોમાં જેમ ઈમામ કે મૌલવી કુર્આન/હદીસનું સાચુંખોટું અર્થઘટન કરે તેમ જ કરવું પડે તેવું ક્યાંક હિન્દુઓ બાબતે ન થઈ જાય. આસારામ સહિત બાવાઓના એટલા કિસ્સા બહાર આવ્યા છે અને સામે પક્ષે મિડિયા પણ અન્ય પંથોની સરખામણીમાં તેને જ હાઇલાઇટ અને હાઇપ આપતા રહે છે તેથી સરેરાશ હિન્દુને પણ આવા બાવાઓથી ચીડ છે અને તેથી જ્યારે હિન્દુઓના આવા આંદોલનને જુએ છે ત્યારે ડરે છે કે ક્યાંક આવા બોદા હિન્દુ બાવાઓ દેશમાં સર્વોપરી ન થઈ જાય.

વિહિપ (જૂની હતી ત્યારની વાત છે, કારણકે હવે તે નવું સ્વરૂપ ધારણ કરી રહી છે) જન્માષ્ટમીએ કે રામનવમીએ યાત્રા કાઢે ત્યારે ટ્રકોમાં ગાળો બોલતા કે પછી ઉશ્કેરણીજનક નારા લગાવતા લોકો રહેતા હતા. સાંપ્રદાયિક કાર્યક્રમોની ઉજવણી એવી હોવી જોઈએ જેનાથી બીજા પંથવાળા પણ આકર્ષાય. વિહિપની સ્થાપના મૂળ તો હિન્દુઓમાં આવી ગયેલી આભડછેટ સહિતની કુરીતિ ભગાવવાની હતી પરંતુ તે કાર્યક્રમો ઘટી ગયા અને આવા ઉન્માદી કાર્યક્રમો-ભાષણો વધી ગયાં. નવરાત્રિ કે ગણેશ ચતુર્થી વખતે ડીજેમાં પૌવા ચડા કે આઈ કે પછી વરઘોડામાં આ રે પ્રીતમ પ્યારે જેવાં ગીતો વગાડવા સહિતની ખોટી બાબત સામે કેમ કોઈ વિહિપ નેતા કંઈ ન બોલે? ૧૯૯૦ પછી ભાજપના ઉમેદવારોમાં વિહિપનો ક્વૉટા કેટલો હશે તેના પર મગજમારી શરૂ થઈ ગઈ. પોલીસ સ્ટેશનમાં જઈ વિહિપ નેતા સુપર સીએમ તરીકે વર્તતા તે ઘણા જાણે જ છે. એટલે હવે વિહિપ ફરી બેઠી થવા પ્રયાસરત છે ત્યારે આ બધી જ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું પડશે.

પરંતુ એક વાત સ્પષ્ટ છે જ કે ભવ્ય રામમંદિર બનવું જ જોઈએ. સાથે એક વાત એ પણ છે કે શાહબાનો કેસ સાથે તેને સરખાવી ન શકાય. શાહબાનો કેસમાં સર્વોચ્ચનો ચુકાદો આવી ગયો હતો. તે પછી તેને કાયદામાં સુધારા દ્વારા તેને ફેરવી તોળાયો. અત્યારે આ બાબત સર્વોચ્ચમાં અનિર્ણિત (પેન્ડિંગ) છે. જો તેમ છતાં સરકાર વટહુકમ લાવે તો (શાહબાનોમાં જેમ સર્વોચ્ચના ચુકાદાને ફેરવી તોળી ખોટું ઉદાહરણ બેસાડાયું તેમ) ખોટું ઉદાહરણ બેસે. ભવિષ્યમાં અન્ય પંથનો કોઈ સળગતો મુદ્દો સર્વોચ્ચમાં અનિર્ણિત હશે ત્યારે તે પણ ઉન્માદના સહારે તેને બદલવા દબાણ લાવશે તો શું?

પરંતુ તેનો અર્થ એ પણ નથી કે સરકાર પર ઉગ્ર દબાણ ન ઊભું કરવું. રાજકારણીઓએ એવી ખોટી ટેવ પાડી છે કે તેઓ શાંત માગણીઓને ગણકારતા જ નથી. તેમ ન હોત તો મહારાષ્ટ્રમાં ખેડૂતોને ત્રણ-ત્રણ વાર આંદોલન શા માટે કરવું પડે? અમદાવાદનું કર્ણાવતી કરવાની માગણી જનસમૂહનું ઉગ્ર દબાણ નહીં હોવાથી વર્ષોથી બહેરા કાને અથડાયા કરે છે અને નિવેદનબાજીમાં અટવાયા કરે છે. એટલે સારું એ જ છે કે શાંત આંદોલન છે ત્યાં જ રામમંદિરના મુદ્દાનો ન્યાયાલયમાં જ નિવેડો આવે. સાથે કર્ણાવતી નામ પણ થઈ જાય.

જો નિવેડો ન આવ્યો તો આ આંદોલન, ભલે વિરોધીઓના મત મુજબ, ભાજપ માટે હિન્દુ મતો નક્કી કરવા થતું હોય, પણ તે બૂમરેંગ સાબિત થઈ શકે છે. યાદ રહે કે, ૨૦૦૨માં પણ સંપાદિત જમીન પર ભૂમિ પૂજા બાબતે આવું જ વાતાવરણ હતું. પછી શું થયું? વિકાસ છતાં અટલ સરકાર ગઈ! રામમંદિરની ચ્યુઇંગ ગમમાં આ આંદોલન પછી કોઈ સ્વાદ રહેવાનો નથી, પણ તે જો ભૂલથી ક્યાંક ચોંટી ગઈ તો નુકસાન કરાવીને જ રહેશે. એટલે હવે સરકાર સર્વોચ્ચમાં અરજી કરી આ મુદ્દે ઝડપથી સુનાવણી કરી ચુકાદા માટે દબાણ લાવે તે જરૂરી છે. કૉંગ્રેસ સહિત કોઈ વિપક્ષો રામમંદિર માટે દબાણ લાવવાનો જ નથી, ઉલટું, કપિલ સિબલ કે મહાભિયોગની ધમકી દ્વારા તેને ટાળવાના જ છે. આથી અપેક્ષા માત્ર ભાજપ સરકાર પાસે જ છે. ચાર બળવાખોર જજ પૈકીના એક રંજન ગોગોઈ મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ છે ત્યારે, સરકારની અરજી પછી પણ આ મુદ્દાને લટકાવવાનો પ્રયાસ થાય તો વટહુકમનું બ્રહ્માસ્ત્ર છોડ્યા વગર છૂટકે જ નથી.

આ લેખ આપને ગમ્યો? આ વેબસાઇટ પર આવા લેખો વાંચવા મળતા રહે તે માટે સપૉર્ટ કરો.
અહીં ક્લિક કરો.

You may also like

1 comment

महेंद्रभाई रावल *શબ્દ સંવાદ* 27/11/2018 - 9:10 PM

ખૂબ સુંદર અને વ્યાજબી દલીલ કરી સચ્ચાઈ સામે રાખી છે. કોંગ્રેસ દ્વારા રામ મંદિર તથા મુસ્લિમ તુષ્ટિકરણ ને કારણે, હિન્દુ સમાજ અને દેશના સૌથી મોટા સ્ટેકહોલ્ડરને થતા અન્યાયની વાત કરીને તમે સૌના દિલની વાત કહી છે.
ધણા લાંબા સમય પછી આવો સુંદર અને વ્યાજબી દલીલ વાળો લેખ વાંચવા મળ્યો.
ધન્યવાદ અને શુભેચ્છાઓ.

Reply

Leave a Comment