Home » સ્વતંત્રતા પૂર્વેના ઇતિહાસને ૨૦૧૧ના આંદોલન દ્વારા સમજો!

સ્વતંત્રતા પૂર્વેના ઇતિહાસને ૨૦૧૧ના આંદોલન દ્વારા સમજો!

by Jaywant Pandya

 

સબ હેડિંગ: બાબા રામદેવે ૨૦૦૬થી દેશભરમાં રાજીવ દીક્ષિત સાથે ફરીને ભ્રષ્ટાચાર મુક્ત અને તમામ બાબતે સ્વદેશી પ્રણાલિ સ્થાપવા વાતાવરણ બનાવવા માંડેલું. દેશભરમાં આક્રોશ હતો. ૨૦૧૦માં તેમણે રાજકીય પક્ષ સ્થાપવા જાહેરાત કરેલી. ૨૦૧૧માં કાળાં નાણાં અને ભ્રષ્ટાચાર સામે આંદોલન કરેલું. એવામાં અન્નાની એન્ટ્રી થાય છે…આખું ચિત્ર બદલાઈ જાય છે…

(વિચારવલોણું કૉલમ, સંજોગ ન્યૂઝ, દિ.૦૯/૦૨/૨૦૨૦)

આજે એક જૂના ઇતિહાસને સમજવા માટે પ્રમાણમાં થોડા નવા ઇતિહાસનો આશ્રય લેવો છે. આપણે ૨૦૦૬માં પહોંચી જઈએ.

૨૦૦૬માં બાબા રામદેવ અને દરેક બાબતમાં સ્વદેશીનો આગ્રહ ધરાવનાર રાજીવ દીક્ષિત સમગ્ર ભારત ફરી રહ્યા છે. તેમના કાર્યક્રમમાં યોગ સાથે ભ્રષ્ટાચાર દૂર કરવાનાં પ્રવચન પણ થાય છે. બાબા રામદેવની સાથે એક મંચ પર શિલ્પા શેટ્ટી, સુનીલ શેટ્ટી, પ્રિયંકા ચોપરા, યુક્તા મુખી વગેરે જોડાય છે. બાબા રામદેવના કાર્યક્રમમાં અનેક દર્દીઓ કેન્સર સહિત અનેક રોગોથી સાજા થયાનું પોતાના મુખેથી કહે છે. બાબા રામદેવના તમામ રાજકારણીઓ સાથે સંબંધો પણ વધે છે.

બાબા રામદેવ આ દેશનો આત્મા એવી ભારતીય સંસ્કૃતિની- વૈદિક સંસ્કૃતિ- સનાતન ધર્મની સંસ્કૃતિ-હિન્દુ સંસ્કૃતિ તમે જે નામ આપો તેની વાત કરે છે. ગાયનો મહિમા, ગોમૂત્ર, આયુર્વેદનું મહત્ત્વ પણ સમજાવે છે.

૨૦૧૦નું વર્ષ. ૨૦૦૭માં ૨-જી કૌભાંડ, ૨૦૦૮માં ‘કેશ ફૉર વૉટ’ કૌભાંડ, ૨૦૧૦માં કૉમનવેલ્થ કૌભાંડ વગેરે કૌભાંડો બહાર આવે છે. આ સમયે ભાજપમાં લાલકૃષ્ણ અડવાણીના નેતૃત્વમાં એનડીએમાં જનતા દળ (યૂ), શિવસેના વગેરે પક્ષો સામેલ હતા પરંતુ કૉંગ્રેસના યુપીએને મજબૂત લડત આપી શકતા નહોતા. કૉંગ્રેસે પ્રતીભા પાટીલને રાષ્ટ્રપતિનાં ઉમેદવાર જાહેર કર્યાં ત્યારે ‘હિન્દુ હૃદય સમ્રાટ’ બાળ ઠાકરે મરાઠાવાદના નામે કૉંગ્રેસની પંગતમાં જઈને બેસી ગયા હતા. ૨૦૦૮માં દેશની આર્થિક રાજધાની મુંબઈ પર ક્યારેય ન ભૂલાય તેવા ત્રણ દિવસ ચાલેલા ત્રાસવાદી હુમલા થયા જેમાં દેશીવિદેશી સહિત ૧૭૪ લોકો માર્યા ગયા. તુકારામ ઓંબલે પોતે મરી રહ્યા હોવા છતાં કસાબને જીવતો પકડ્યો ન હોત તો આ હુમલાને હિન્દુ આતંકવાદીઓ દ્વારા હુમલો જાહેર કરી હિન્દુ સંગઠનો પર પ્રતિબંધો મૂકી દેવાયા હોત. અને આ બધા છતાં ૨૦૦૯માં ફરી યુપીએ સરકાર ચૂંટાઈ આવે છે. આ સંજોગોમાં ૧૭ માર્ચ ૨૦૧૦ના રોજ બાબા રામદેવ ઘોષણા કરે છે કે તેઓ નવો રાજકીય પક્ષ બનાવશે.

દેશમાં યુપીએ સરકાર સામે આક્રોશ વધી રહ્યો છે; બાબા રામદેવની લોકપ્રિયતા પણ. બાબા રામદેવ માત્ર નવી સરકાર જ નથી ઈચ્છતા પરંતુ ૨૮/૨૯ ફેબ્રુઆરીએ જ બજેટ રજૂ થાય, અંગ્રેજીમાં વહીવટ થાય, આયુર્વેદ, સંસ્કૃતની ઉપેક્ષા વગેરે સહિત અનેક બ્રિટિશ પરંપરાઓ પણ બદલવા માગે છે.

વર્ષ ૨૦૧૧. કૉંગ્રેસ સરકાર સમજી જાય છે કે તેની સામે લોકોનો આક્રોશ વધી રહ્યો છે. બાબા રામદેવ આ આક્રોશને ભડકાવી રહ્યા છે. ૨ એપ્રિલ ૨૦૧૧ના રોજ ક્રિકેટના વિશ્વકપની ફાઇનલ પૂરી થાય છે. ભારત શાનદાર રીતે વિજેતા બને છે. આ ઉજવણી ચાલે તો કેટલા દિવસ ચાલે?

એટલે આ દેશભક્તિના મિજાજનો ‘લાભ’ લેવા (આવું તે સમયે રિડિફ ડૉટ કૉમ પર અન્નાના રણનીતિકારોએ કહેલું) બરાબર મિડિયા પ્લાનિંગ સાથે પાંચ એપ્રિલ ૨૦૧૧ના રોજ અન્ના હઝારેના જંતર મંતર પર ઉપવાસ શરૂ થાય છે. ચાર એપ્રિલ સુધી મહારાષ્ટ્ર સિવાય દેશની કોઈ વ્યક્તિ અન્નાને જાણતી નહોતી, તેના માટે અન્ના મિડિયાના કારણે બીજા ગાંધીજી બની જાય છે. અન્ના હઝારે કોઈ રાજકારણીને મંચ પર બેસવા નથી દેતા. પણ તમામ વિપક્ષો આ ઝુંબેશને પોતાનું સમર્થન છે તે દેખાડવા આંદોલનમાં પહોંચી જાય છે. સમગ્ર ભારતમાં અન્નાના સમર્થનમાં લોકો આવે છે. ફિલ્મી હસ્તીઓ, ખેલ જગતની હસ્તીઓ, વેપારી-ઉદ્યોગપતિઓ પણ તેમાં જોડાય છે. અન્નાની માગણી છે કે લોકપાલ ખરડો પસાર થવો જોઈએ.

અન્ના શરદ પવારને ભ્રષ્ટ ગણાવે છે. (આજે પણ પોતાની તમામ તાકાત સાથે પવાર રાજકારણમાં છે અને ફરીથી કિંગમેકર પણ બની ગયા છે.) આથી પવાર લોકપાલ ખરડાને ઘડવાના મંત્રીઓના સમૂહમાંથી રાજીનામું આપે છે. ૯ એપ્રિલે કૉંગ્રેસ સરકાર સંયુક્ત સમિતિ રચે છે જેમાં અન્ના તરફથી શાંતિભૂષણ (પેલા યાકૂબ મેમણના સમર્થનમાં અડધી રાત્રે સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયના દરવાજા ખોલાવનાર વકીલ પ્રશાંત ભૂષણ જેમણે કાશ્મીરમાં જનમતની તરફેણ પણ કરી હતી, તેમના પિતા) પણ છે.

દરમિયાનમાં, ૧૪ એપ્રિલ ૨૦૧૧ના રોજ બાબા રામદેવ જાહેરાત કરે છે કે તેઓ જૂન ૨૦૧૧થી કાળાં નાણાં વિરુદ્ધ, ભ્રષ્ટાચારમુક્ત અને અધ્યાત્મ આધારિત ભારતની રચના કરવા લોક ચળવળ શરૂ કરશે. તેઓ કહે છે કે લોકપાલ પાસે દંડાત્મક સત્તા હોવી જોઈએ. બાબા રામદેવને કૉંગ્રેસ સરકારના પ્રધાનો ‘સમજાવવા’ પ્રયાસ કરે છે, પરંતુ બાબા સમજતા નથી.

૪ જૂન ૨૦૧૧ના રોજ સવારથી યોગશિબિરના નામે ૬૫,૦૦૦ લોકો સાથે દિલ્લીના રામલીલા મેદાનમાં બાબા રામદેવનો ભ્રષ્ટાચારવિરોધી સત્યાગ્રહ ચાલુ થાય છે. બપોર સુધીમાં ત્યાં જવા માટે લોકોની કતાર ત્રણ કિમી લાંબી થઈ જાય છે! ૪ જૂનની મધરાત પછી જ્યારે આંદોલનકારીઓ મીઠી નિદ્રામાં હોય છે ત્યારે ગૃહ પ્રધાન ચિદમ્બરમ્ના આદેશથી ૧૦,૦૦૦ની સંખ્યાવાળી દિલ્હી પોલીસ અને રેપિડ ઍક્શન ફૉર્સ ત્રાટકે છે. ભયંકર લાઠીચાર્જ અને અશ્રુવાયુના ગોળાઓ છોડવામાં આવે છે. ૫૩ આંદોલનકારીઓ ઘાયલ થાય છે. મહિલા આંદોલનકારીઓ સાથે ખરાબ વર્તન કરવામાં આવે છે. પોલીસ આ આક્ષેપનો ઈનકાર કરે છે, પરંતુ ૫૩ વર્ષીય એક મહિલા રાજબાલાનું ઈજાના કારણે નિધન થાય છે. બાબા રામદેવ સ્ત્રી પોશાકમાં ભાગે છે. તેમની હાંસી ઉડાવવામાં આવે છે પરંતુ જો તેઓ ન ભાગ્યા હોત તો જેલમાં તેમને પૂરી કઈ થિયરી બેસાડી દેવાઈ હોત તે કલ્પના કરી શકાય છે.

દરમિયાનમાં સંયુક્ત સમિતિમાં લોકપાલ માટે કોઈ સર્વસંમતિ સધાતી નથી. આથી ૧૬ ઑગસ્ટ ૨૦૧૧થી ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી આંદોલનના રામલીલા મેદાનમાં અન્ના અને તેમની ટીમના આમરણાંત ઉપવાસ શરૂ થાય છે. તે અગાઉ ૧૫મીએ અન્ના ગાંધીજીના સ્મારક રાજઘાટની મુલાકાત લે છે. ત્યાં શાંત ચિત્તે ધોતી, ઝભ્ભા અને માથે ગાંધી ટોપીના પરિવેશમાં ધ્યાન કરતી તેમની તસવીર મિડિયામાં પ્રથમ પૃષ્ઠે ધ્યાનાકર્ષક જગ્યાએ છપાય છે. સવારે અન્નાની ધરપકડ કરી લેવામાં આવે છે. અન્ના તિહાડ જેલમાંથી આંદોલન શરૂ કરવા ગાંધીજી જેવા હસતા મોંઢે કહે છે. તેમાં તેમાં ઓમ પુરી, અનુપમ ખેર, આમીર ખાન, ગુલ પનાગ સહિતની ફિલ્મી હસ્તીઓ પણ ટેકો આપવા એક-એક દિવસ આવે છે. પરંતુ રામદેવના આંદોલનની જેમ અન્નાના આંદોલનમાં પોલીસ કોઈ લાઠીચાર્જ કરતી નથી.

અન્નાની છબી હવે ગાંધીજી જેવી બની ગઈ છે. અન્નાના આંદોલનમાં ડાબેરી-જમણેરી બધા જ પ્રકારના લોકો છે. કુમાર વિશ્વાસ, કિરણ બેદી, મેધા પાટકર, સ્વામી અગ્નિવેશ. તેમાંથી સ્વામી અગ્નિવેશ કપિલ સિબલ સાથે ફૂટેલા મળી આવે છે. ઉહાપોહ થાય છે. તેમને દૂર કરાય છે.

૨૮ ઑગસ્ટે અન્નાની માગણીઓ સરકાર સ્વીકારી લેતાં તેઓ ઉપવાસ તોડે છે. સંસદમાં લોકપાલ ખરડો ન લવાતાં ડિસેમ્બર ૨૦૧૧માં તેઓ મુંબઈમાં ફરીથી ઉપવાસ પર બેસે છે. આ ઉપવાસનો કાર્યક્રમ લોકસમર્થનની રીતે સંપૂર્ણ પણે નિષ્ફળ નિવડે છે. ૨૦૧૨માં અરવિંદ કેજરીવાલ પ્રણાલિને સ્વચ્છ કરવાના ઉદ્દેશ સાથે નવા રાજકીય પક્ષ આમ આદમી પક્ષની જાહેરાત કરે છે. આ પક્ષમાં અનેક લોકો પોતાની વિદેશની અને દેશની કૉર્પોરેટમાં સારી કમાણી સાથેની નોકરી છોડીને જોડાય છે. ભારતીય નૌ સેનાના એક સમયના વડા ઍડ્મિરલ રામદાસ, પોતાનાં નાણાં આપનાર વકીલ પ્રશાંત ભૂષણ, સેફૉલૉજિસ્ટ યોગેન્દ્ર યાદવ, આરટીઆઈ કાર્યકર્તા અંજલી દમણીયા, સંગીતકાર વિશાલ-શેખર પૈકીના વિશાલ ડડલાની, અભિનેતા જાવેદ જાફરી વગેરે છે.

ખૂબ આશા જગાવીને આ પક્ષ ૨૦૧૩ની દિલ્હી વિધાનસભા ચૂંટણી લડે છે. કેજરીવાલ હિંમત સાથે ભ્રષ્ટાચારના આરોપી શીલા દીક્ષિત જેમને પોતે ચૂંટાય તો બે દિવસમાં જેલમાં મોકલશે તેમ ખાતરી આપી હતી અને ૩૦૦ પાનાનાં પુરાવા હોવાનું કહ્યું હતું, તેમની સામે ચૂંટણી લડે છે અને જીતે છે. પરંતુ જીત પછી તેઓ પોતાનાં બાળકોના સોગંદ ખાઈને ટીવી કેમેરા સામે કહે છે કે કૉંગ્રેસ તરફથી ટેકો નહીં લે. પરંતુ કૉંગ્રેસ વણમાગ્યો ટેકો જાહેર કરે છે અને કેજરીવાલ સરકાર બનાવે છે!

૨૦૧૪ની લોકસભા ચૂંટણી પહેલાં તેમણે કૉંગ્રેસના પંદર કલંકિત પ્રધાનોની યાદી આપી છે જેમને હરાવવા જોઈએ તેમ તેમણે અપીલ કરી છે. કેજરીવાલ રોજ પત્રકાર પરિષદ કરી આ પ્રધાનોનાં કૌભાંડ ખુલ્લા પાડે છે. પરંતુ ૨૦૧૪ની લોકસભાની ચૂંટણી આવતાં જ તેમનું વાજું કૉંગ્રેસના બદલે ભાજપ વિરોધી થઈ જાય છે કારણકે નરેન્દ્ર મોદીના રાષ્ટ્રીય ફલક પર પ્રવેશ સાથે જ હવા બદલવાની શરૂ થઈ ગઈ હોય છે. સેક્યુલર મિડિયા અન્નાને પડતા મૂકી કેજરીવાલને હીરો બનાવી દે છે. કેજરીવાલના નેતૃત્વમાં ત્રીજા મોરચાની સરકાર પણ મિડિયા રચી નાખે છે! ‘આજ તક’ ચેનલના એન્કર/સંપાદક પુણ્ય પ્રસૂન વાજપેયીની કેજરીવાલ સાથે ‘ક્રાંતિકારી-બહોત ક્રાંતિકારી’ મિલીભગત બહાર આવી ગઈ છે. રાઘવ બહલના નેટવર્ક ૧૮ના આઈબીએન ચેનલના સંપાદક આશુતોષ પણ આઆપમાં જોડાય છે અને મોદી વિરોધી, ત્રાસવાદમાં નિર્દોષ મુસ્લિમોને ફસાવાતા હોવાનો (તે સમયે કૉંગ્રેસ સરકાર હતી) દાવો કરનાર પત્રકાર આશીષ ખેતાન પણ આઆપમાં જોડાય છે.

કટ ટૂ ૨૦૧૫. આઆપમાંથી કેજરીવાલને નથી ગાંઠતા તેવા લોકો- યોગેન્દ્ર યાદવ, પ્રશાંત ભૂષણને કાઢી મૂકાય છે. મયંક ગાંધી, ઍડ્મિરલ રામદાસ વગેરેના પણ આ જ પ્રકારના હાલ થાય છે. કેજરીવાલના ખાસંખાસ જમણેરી કુમાર વિશ્વાસને પણ અમાનુલ્લા ખાન નામના કટ્ટર મુસ્લિમ ધારાસભ્યને હાથા બનાવી દૂર કરાય છે.

જામિયામાં ગોળીબાર કરનાર કપિલ ગુર્જર જેણે એમ કહેલું કે માત્ર હિન્દુઓ જ ભારતમાં બચશે, તે આઆપ સાથે જોડાયેલો નીકળ્યો. તેને કેજરીવાલના જમણા હાથ સંજય સિંહે ટોપી પહેરાવી હતી તેવી તસવીરો પણ બહાર આવી.

લેખની શરૂઆતમાં કહેલું કે જૂના ઇતિહાસને સમજવા તાજા ઇતિહાસનો આશ્રય લેવો છે. ઉપરોક્ત ઇતિહાસમાં બાબા રામદેવની જગ્યાએ બ્રિટિશ સરકાર પર સતત દબાણ બનાવી રહેલા શ્યામજી કૃષ્ણ વર્મા, ભગતસિંહ, વીર સાવરકર, સહિતના ક્રાંતિકારીઓને મૂકો. તેમના પ્રયાસો રંગ લાવવાના જ હોય છે. ત્યાં અચાનક ગાંધીજી દક્ષિણ આફ્રિકાથી હીરો બનીને આવે છે. તે ભારતને મિડિયા થકી જ જાણવા મળે છે. કૉંગ્રસના બીજા બધાને કોરાણે મૂકીને તેઓ પ્રમુખ ચહેરો બની જાય છે. ગાંધીજી આંદોલન કરે છે. અન્ના પણ આંદોલન કરે છે. બંને એકદમ દેશને પોતીકા લાગે તેવાં છે. ગાંધીજી પોતડી જ પહેરે છે; અન્ના ધોતી-ઝભ્ભો અને ટોપી પહેરે છે. ગાંધીજી હિન્દી બોલે છે; અન્ના મરાઠી મિશ્રિત હિન્દી બોલે છે. બંને વૃદ્ધ છે. ગાંધીજી નહેરુ સમક્ષ એક પછી એક ઝૂકતા જાય છે; અન્ના કેજરીવાલ સમક્ષ. ફરક માત્ર એટલો ખરો કે અન્ના રાજકારણથી દૂર રહે છે જ્યારે ગાંધીજી નહેરુને સ્પર્ધા આપી શકે તેવા અને સંપૂર્ણ સ્વરાજની માગણી કરનાર (યાદ રહે, ગાંધીજીને આંશિક સ્વરાજથી ચાલી જાય તેમ હતું!) સુભાષચંદ્ર બોઝને ત્રાગાં કરીને સંસ્થામાંથી દૂર કરે છે. (કેટલાક બુદ્ધુજીવીઓ એમ કહે છે કે સુભાષ ગાંધીજીનો આદર કરતા, તેમને મહાત્મા કહેતા- પણ એ સુભાષબાબુની મહાનતા હતી.)

કેજરીવાલે જમણેરી કુમાર વિશ્વાસને દૂર કર્યા તેમ ધીમેધીમે નહેરુ સરદારને વિશ્વાસમાં લીધા વગર નિર્ણયો કરે છે. આજે કેટલાક વાહિયાત દલીલ કરે છે કે ડૉ. હેડગેવાર કૉંગ્રેસમાં હતા અને શ્યામાપ્રસાદ મુખર્જી પણ પ્રથમ સરકારમાં હતા, તેમ, જો કેજરીવાલે પક્ષનું નામ પણ ઇન્ડિયા અગેઇન્સ્ટ કરપ્શન જ રાખ્યું હોત તો ભવિષ્યમાં આવા બુદ્ધુજીવી દલીલ કરત કે કુમાર વિશ્વાસ અને કિરણ બેદી પણ ઇન્ડિયા અગેઇન્સ્ટ કરપ્શનમાં જ હતા. અરે ભાઈ! સ્વતંત્રતા પહેલા કૉંગ્રેસ રાજકીય પક્ષ ન હતી અને આજે જે કૉંગ્રેસ છે તે પણ સ્વતંત્રતા પછી કૉંગ્રેસના અનેક ટુકડા પડ્યા તે પૈકીની એક છે.

ન કરે, નારાયણ, પણ આઆપની રચનાની જાહેરાત થઈ તે પહેલાં કૉંગ્રેસના મનાતા કોઈ કાર્યકરે (ભલેને પછી તે કપિલ ગુર્જરની જેમ મૂળ તો આઆપનો જ માણસ હોય) અન્નાની હત્યા કરી હોત તો? અન્ના આજે વિસરાઈ ગયા છે, પરંતુ જો તેમ થયું હોત તો તેઓ બીજા ગાંધીજી બની ગયા હોત જેની ટીકા કરવાનો કોઈને હક ન હોત. કર્ણાટકના કોઈ અનંત હેગડેને પણ નહીં. તેમને અન્નાના સહારે તરવા નીકળેલા કોઈ ભાજપ જેવા પક્ષે ટીકા કરવા માટે નૉટિસ આપી હોત.

કહેવાનો અર્થ એ છે કે ગાંધીજીનું કે અન્નાનું યોગદાન અચૂક છે પરંતુ તેઓ ટીકાથી પર છે, તેમ કહેવું તે તો એના જેવું છે કે જેરુસાલેમમાંથી ઉદ્ભવેલા કેટલાક પંથના ધર્મગ્રંથની કે તેમના અવતારોની ટીકા જ ન થઈ શકે.

આ લેખ આપને ગમ્યો? આ વેબસાઇટ પર આવા લેખો વાંચવા મળતા રહે તે માટે સપૉર્ટ કરો.
અહીં ક્લિક કરો.

You may also like

2 comments

પરભુભાઈ મિસ્ત્રી 09/02/2020 - 12:36 PM

અફલાતૂન લેખ છે. અભિનંદન

Reply
Kartik 09/02/2020 - 9:41 PM

Man , you are speaking an uter truth.
But unfortunately comon idiots of india can’t understand this british logics..
Bravo , sir. Hats off for your deep understanding.
I also keep explaining this facts of gandhi anna and.kejri to all near and dear to me..
Thanks again.

Reply

Leave a Comment